Gazze’de yaklaşık iki yıldır süren savaşın seyrini değiştirebilecek yeni diplomatik girişimde Hamas, uluslararası arabuluculukla hazırlanan silahsızlanma planını kabul ettiğini duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump, buna paralel olarak İsrail’in Gazze’den çekileceğini öne sürerken, Tel Aviv yönetiminden henüz anlaşmaya ilişkin resmî bir onay gelmedi. Taraflar arasındaki güven bunalımı ise sürecin önündeki en büyük belirsizlik olmayı sürdürüyor.
Hamas’tan Yol Haritasına Onay Geldi
Hamas, ABD Başkanı Donald Trump’ın kamuoyuna duyurduğu ve uluslararası “Barış Konseyi” tarafından hazırlandığı belirtilen Gazze yol haritasını kabul ettiğini açıkladı. Plana göre, Gazze’deki silahlı grupların aşamalı biçimde silahsızlandırılmasıyla eş zamanlı olarak İsrail güçlerinin bölgeden çekilmesi ve yönetimin geçici bir Filistin sivil idaresine devredilmesi hedefleniyor.
ABD Başkanı Donald Trump da Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, Hamas ve Gazze’deki diğer silahlı grupların silahsızlanma konusunda anlaşmaya vardığını belirterek, sürecin tamamlanmasının ardından İsrail’in Gazze’den çekileceğini ileri sürdü. Trump ayrıca Mısır, Katar ve Türkiye’ye diplomatik arabuluculuk girişimleri nedeniyle teşekkür etti.
Ancak İsrail hükümeti, haberin yayımlandığı ana kadar söz konusu plana ilişkin resmî bir onay ya da değerlendirme açıklaması yapmadı. Bu durum, açıklanan yol haritasının uygulanabilirliği konusunda önemli soru işaretlerini beraberinde getiriyor.
Silahsızlanma Ve Çekilme Eş Zamanlı Yürütülecek
Paylaşılan plana göre süreç, tarafların karşılıklı yükümlülüklerini aynı anda yerine getirmesi esasına dayanıyor. Hamas ve diğer silahlı grupların silah bırakma adımları ilerledikçe İsrail ordusunun da Gazze’den aşamalı olarak çekilmesi öngörülüyor.
Barış Konseyi İcra Kurulu Başkanı Nikolay Mladenov’un yayımladığı ortak açıklamada, silahsızlanma ile İsrail’in çekilme sürecinin “tam eş zamanlı” ilerlemesinin anlaşmanın temel ilkesi olduğu vurgulandı.
Plan kapsamında güvenliğin, uluslararası istikrar gücünün desteğiyle görev yapacak yeni Filistin polis teşkilatı tarafından sağlanması; yönetimin ise Filistinli teknokratlardan oluşacak Ulusal Komite tarafından devralınması öngörülüyor.
Ulusal Komite Sürecin Merkezinde Yer Alacak
Anlaşma taslağına göre, ayrıntılı silahsızlanma takvimi iki hafta içinde hazırlanacak. Kurulacak Ulusal Komite, Gazze’deki mevcut Hamas yönetiminin yerine geçecek geçici sivil yönetim organı olarak görev yapacak.
Komite, silahların envanterinin çıkarılması, depolanması ve muhafazasını denetlerken, uluslararası doğrulama mekanizması da sürecin uygulanmasını izleyecek. Taslakta dikkat çeken unsurlardan biri ise silahların İsrail’e ya da üçüncü ülkelere teslim edilmeyeceği; yalnızca Ulusal Komite’nin kontrolü altında tutulacağı yönündeki düzenleme oldu.
Bu modelin, hem Filistin iç siyasetindeki dengeleri korumayı hem de uluslararası toplumun güvenlik beklentilerini karşılamayı amaçladığı değerlendiriliyor.
Hamas Şartlı Onay Mesajı Verdi
Hamas Müzakere Heyeti üyesi Gazi Hamad, El Cezire’ye yaptığı açıklamada müzakerelerin son derece zorlu geçtiğini belirterek, örgütün anlaşmayı koşulsuz kabul etmediğini ifade etti.
Hamad, İsrail’in yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda Hamas’ın da planın hiçbir aşamasını uygulamayacağını söyledi. Silahsızlanmanın ancak İsrail’in Gazze’den çekilmesi ve yeniden imar sürecinin fiilen başlamasıyla mümkün olacağını vurgulayan Hamad’ın açıklamaları, taraflar arasındaki derin güvensizliğin devam ettiğini ortaya koydu.
Diplomasi Yeni Bir Eşiğe Ulaşırken Belirsizlik Sürüyor
Açıklanan yol haritası, Gazze savaşının başlamasından bu yana ortaya konulan en kapsamlı siyasi çözüm girişimlerinden biri olarak değerlendiriliyor. Ancak planın başarıya ulaşması; Hamas’ın silahsızlanma taahhüdünü uygulamasına, İsrail’in çekilmeyi kabul etmesine, uluslararası güvenlik mekanizmasının kurulmasına ve yeniden imar sürecinin finansmanına bağlı görünüyor.
İsrail hükümetinin henüz resmî onay vermemesi ve tarafların karşılıklı yükümlülüklerini birbirine bağlayan hassas denge, sürecin kırılganlığını koruduğunu gösteriyor. Önümüzdeki günlerde Tel Aviv yönetiminden gelecek açıklamalar ve uluslararası arabulucuların diplomatik girişimleri, Gazze’de kalıcı ateşkes ve siyasi geçiş ihtimalinin geleceğini belirleyecek.
