ABD Başkanı’nın Hürmüz Boğazı’na savaş gemileri gönderilmesi yönündeki çağrısı Avrupa başkentlerinde temkinle karşılandı. Avrupa Birliği ülkeleri, enerji güvenliği konusunda diplomatik çözüm çağrısı yaparken, askeri katılımın bölgedeki savaşı daha da büyütebileceği uyarısında bulunuyor.
Avrupa’dan Askeri Katılıma Soğuk Yanıt
Avrupa Birliği dışişleri bakanlarının İran gündemiyle yaptığı toplantı sonrası verilen mesajlar, Washington’ın bölgedeki askeri planlarına Avrupa’nın mesafeli yaklaştığını ortaya koydu.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’na savaş gemileri gönderilmesi yönündeki çağrısı, Avrupa başkentlerinde geniş destek bulmadı.
Toplantı sonrası konuşan Antonio Tajani, İtalya’nın Kızıldeniz’deki Avrupa Birliği deniz görevlerinin güçlendirilmesini desteklediğini söyledi. Ancak Tajani, bu görevlerin Hürmüz Boğazı’nı kapsayacak şekilde genişletilmesinin “olası görünmediğini” belirterek İtalya’nın askeri rolünün sınırlı kalacağına işaret etti.
Bu açıklama, Avrupa ülkelerinin bölgedeki askeri tırmanışın parçası olmaktan kaçınmaya çalıştığını gösteren ilk işaretlerden biri olarak değerlendiriliyor.
Lüksemburg’dan Açık Mesaj: “Asker Göndermeyiz”
ABD’nin müttefiklerinden askeri katkı talebi Avrupa’da özellikle küçük ülkelerde daha açık bir tepkiyle karşılandı.
Lüksemburg Başbakan Yardımcısı Xavier Bettel, ülkesinin ABD’den gelen askeri katılım baskısına boyun eğmeyeceğini vurguladı. Bettel, Avrupa’nın teknik ve iletişim desteği sağlayabileceğini ancak askeri güç göndermesinin beklenmemesi gerektiğini belirtti.
“Uydu ve iletişim alanında yardımcı olabiliriz, ancak asker ve teçhizat talep etmeyin” sözleri, Avrupa içinde savaşın genişleme riskine dair duyulan kaygıyı açık biçimde ortaya koydu.
AB’den Diplomasi Vurgusu
Avrupa Birliği yönetimi de askeri seçenekten ziyade diplomatik çözümü ön plana çıkarıyor.
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Hürmüz Boğazı’ndan petrol ve gaz geçişinin güvence altına alınması için askeri hamleler yerine diplomatik girişimlerin yoğunlaştırılması gerektiğini söyledi.
Dünya enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek bir askeri gerilimin, küresel enerji piyasalarında yeni bir şok dalgası yaratabileceği değerlendiriliyor.
Avrupa’da “Savaşın Yayılması” Endişesi
Batı medyasına konuşan bazı Avrupalı güvenlik uzmanları da askeri katılımın Avrupa ülkelerini hızla büyüyebilecek bir çatışmanın parçası haline getirebileceği uyarısında bulunuyor.
Uzmanlara göre Hürmüz Boğazı’nda askeri varlığın artırılması, yalnızca deniz güvenliği meselesi değil; aynı zamanda İran ile Batı arasındaki gerilimin doğrudan askeri çatışmaya dönüşmesi riskini de büyütüyor.
Bu nedenle Avrupa başkentlerinde hâkim olan yaklaşım, enerji güvenliğini korurken ABD ve İsrail öncülüğünde başlatılan askeri gerilimin doğrudan parçası olmamaya çalışmak şeklinde özetleniyor.
Hürmüz Boğazı Küresel Enerji Damarı
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, küresel enerji güvenliğinin en kritik noktalarından biri olarak görülüyor.
ABD yönetimi, müttefik ülkelerin özellikle mayın tarama gemileri ve deniz unsurlarıyla katkı sağlamasını önerirken, Avrupa ülkelerinin bu tür gemilerden ABD’den daha fazla sayıda bulundurduğu belirtiliyor.
Ancak Avrupa’daki siyasi eğilim, askeri katkının bölgedeki savaşı genişletebileceği yönünde. Bu nedenle birçok başkent, enerji güvenliği ile askeri tırmanış arasında dikkatli bir denge kurmaya çalışıyor.
