Türkiye’de belediyelere yönelik operasyonlar sürerken bazı belediye başkanları ve meclis üyeleri siyasi saf değiştiriyor, bazı bürokratlar ise aylarca cezaevinde duruşma gününü bekliyor. Şile Belediyesi’nde yalnızca üç ay görev yaptıktan sonra 10 Temmuz 2025’te gözaltına alınan şehir plancısı Evren Buçan bugün 454’üncü gününü cezaevinde geçiriyor. Hakkındaki iddianame yaklaşık 13 ay sonra hazırlanabildi; ilk duruşması 19 Ekim’de yapılacak. Eşi Esma Buçan’ın her sabah kızlarını okula gönderirken gördüğü babalara bakıp “Evren de kızlarına böyle veda ederdi” diye yazması, uzun tutuklulukların dosyalardan ve rakamlardan ibaret olmadığını yeniden hatırlatıyor.
Üç Aylık Görev, 454 Günlük Tutukluluk
Evren Buçan 20 yılı aşkın kamu hizmetinin ardından Şile Belediyesi’nde şehir plancısı ve Yapı Ruhsat Şefi olarak göreve başladı. Belediyedeki çalışma süresi henüz üç ayı bulmuştu ki 10 Temmuz 2025’te Şile Belediyesi’ne yönelik operasyon kapsamında gözaltına alındı; üç gün sonra tutuklandı.
Aylar geçti. İddianame gelmedi.
Sekiz ay, on bir ay, bir yıl, on üç ay…
Bu süre boyunca Buçan’ın eşi Esma Buçan hemen her açıklamasında aynı şeyi söyledi: İddianame yazılsın, neyle suçlandıkları ortaya konulsun, mahkeme kurulsun ve savunma yapılsın. Şehir Plancıları Odası da Buçan’ın aralarında bulunduğu tutuklu meslektaşları için yaptığı açıklamalarda uzun tutukluluklara ve meslek insanlarının belediye soruşturmalarının içine alınmasına tepki gösterdi.
İddianame nihayet ağustos ayında hazırlandı. Şile Belediyesi dosyasında rüşvet ve başka suçlamalar yer aldı; Evren Buçan da sanıklar arasında gösterildi. Şimdi, gözaltına alınmasının üzerinden 454 gün geçtikten sonra, 19 Ekim’de mahkemenin karşısına çıkacağı günü bekliyor.
Sabahları Okul Kapısında Bir Baba Eksik
Esma Buçan’ın bugün yaptığı paylaşım ise bütün bu süreci dosya sayfalarından çıkarıp bir okul kapısının önüne getiriyor.
Her sabah iki kızını okula hazırladığını anlatıyor. Büyük kızı artık kendi gidiyor, küçüğünü kendisi bırakıyor. Okul kapısında çocuklarına sarılan, onları öpen, saçlarını okşayıp “İyi dersler” diyen babaları izliyor.
Gözü istemeden onlara takılıyor.
Çünkü Evren Buçan da kızlarına böyle veda ediyordu.
Esma Buçan paylaşımına, henüz küçücükken babasının kollarındaki Berra’nın fotoğrafını ekledi. Berra şimdi 15 yaşına yaklaşmış durumda. Ama babasının tutuklandığı günden bu yana 454 gündür ona istediği zaman sarılamıyor.
Bir cezaevi kapısı yalnız içerideki insanı dışarıdaki hayattan ayırmıyor. Çocuğun doğum gününden, okulun ilk gününden, hasta olduğu geceden, karnesinden, sabah vedasından da birini eksiltiyor.
Buçan ailesinin 454 gündür yaşadığı şey biraz da bunun hikâyesi.
Sayıların Arkasında Evler Var
Esma Buçan paylaşımında son dönemde yeniden başlayan operasyonlara ve tutuklamalara da dikkat çekiyor. Haberlerde ardı ardına rakamların geçtiğini, kaç kişinin gözaltına alındığının, kaç kişinin tutuklandığının konuşulduğunu hatırlatıyor.
Ama söylediği bir cümle bütün o rakamları başka bir yere taşıyor:
Onların her birinin evinde bekleyen bir eşi, çocuğu, annesi, babası ve sevenleri var.
Gerçekten de Türkiye uzun süredir belediye operasyonlarını sayılar üzerinden izliyor. Kaç belediye başkanı gözaltına alındı, kaçı tutuklandı, kaç bürokrat cezaevinde, kaç belediye meclis üyesi parti değiştirdi…
Oysa her sayının arkasında bir ev bulunuyor.
Evren Buçan dosyasının arkasında da iki kız çocuğu ve her sabah yeniden umut etmeye çalışan bir kadın var.
Bir Tarafta Saf Değiştirenler
Türkiye’de belediyeler üzerindeki siyasi mücadele artık yalnız sandık sonuçlarıyla sınırlı yürümüyor. Son aylarda belediye operasyonları, görevden almalar, tutuklamalar ve siyasi parti değiştiren belediye başkanları ile belediye meclis üyeleri aynı siyasal tablonun parçaları haline geldi.
Bu ortamda bazı seçilmişler siyasi konumlarını değiştirirken bazı bürokratlar ve meslek insanları cezaevinde aylarca mahkemeye çıkmayı bekledi.
Bu iki görüntüyü yan yana koyunca insan ister istemez siyasetin ve kamusal görevin anlamını düşünüyor.
Bir tarafta bulunduğu yerden ayrılıp iktidarın tarafına geçenler var.
Öte tarafta belediyede yalnız üç ay görev yapmış, mesleğini sürdürürken bir soruşturmanın içine giren ve 454 gündür mahkemeye çıkacağı günü bekleyen bir şehir plancısı.
Esma Buçan, eşinin yaşadığı süreci anlatırken daha önce çok kısa ama ağır bir cümle kurmuştu:
“Evren onurlu olmayı seçti.”
Bu söz hukuki bir savunmadan çok, bir eşin bütün bu süre boyunca gördüğü insana ilişkin tanıklığıydı.
Beklemek De Bir Cezaya Dönüşüyor
Evren Buçan’ın tutukluluğunun en dikkat çekici taraflarından biri iddianamenin hazırlanmasının 13 aya yaklaşması oldu. Bu süre boyunca ailesi hangi tarihte mahkemeye çıkacağını bilmeden yaşadı.
Esma Buçan temmuz ayında savcıya seslenirken “Adalet istemek dilenmek olmamalı” demişti. Dosyanın tamamlanmasını, iddianamenin yazılmasını ve savunma hakkının kullanılabileceği bir mahkeme gününün belirlenmesini istemişti.
Şimdi o gün belli.
19 Ekim.
Bir aile, neredeyse on beş aylık bekleyişin ardından ilk kez mahkeme salonuna çıkacak.
Esma Buçan’ın bugünkü paylaşımında bu nedenle öfke kadar umut da var. “Mahkemeye çok az kaldı” diyor. Umudunu kaybetmediğini söylüyor.
Ama ardından çok daha temel bir soru bırakıyor:
“Keşke sevdiklerimiz çocuklarından koparılmadan tutuksuz yargılansaydı.”
Berra Büyürken
Zaman bazen takvim yapraklarıyla değil, çocukların büyümesiyle ölçülüyor.
Evren Buçan cezaevine girdiğinde Berra daha küçüktü.
Şimdi 15 yaşına yaklaşıyor.
Küçük kız kardeşi her sabah okula annesiyle gidiyor.
Babaları ise 454 gündür başka bir yerde, mahkemede kendisini savunacağı günü bekliyor.
Türkiye’de belediye operasyonlarını, siyasi transferleri, tutuklamaları ve iddianameleri konuşurken belki en kolay unuttuğumuz şey de bu oluyor.
Siyaset yukarıda büyük sözcüklerle yapılıyor; ama sonuçları aşağıda çok küçük anlarda yaşanıyor.
Bir çocuğun okul kapısında babasına sarılamamasında.
Bir kadının başka babaları izlerken gözünün onlara takılmasında.
Bir aile fotoğrafının yıllar sonra başka bir anlam kazanmasında.
Ve bazen adalet talebi, uzun hukuk cümlelerinden önce küçücük bir isteğe dönüşüyor:
Bir baba kızlarının büyüdüğünü görebilsin.
TB / Esma Buçan’ın sosyal medya hesabı, Bianet, Evrensel, DW Türkçe, Cumhuriyet, Sözcü, TMMOB Şehir Plancıları Odası, TBMM kayıtları.
