Ekonomist İnan Mutlu, Ocak 2026 merkezi bütçe gerçekleşmelerine ilişkin paylaştığı grafik ve verilerle, bütçe harcamalarında faizin açık ara ilk sıraya yerleştiğini, tarım ve sosyal harcamaların ise görece geride kaldığını belirterek “Kaynak dağılımı, gıda fiyatlarından gelir adaletine kadar birçok sorunun nedenini açıklıyor” değerlendirmesinde bulundu.
(ANKARA) – Merkezi bütçede faiz giderlerinin ağırlığı, yeni yılın ilk ayında da belirginleşti. İnan Mutlu’nun sosyal medya platformu X üzerinden paylaştığı grafiklere göre, Ocak ayında bütçeden yapılan her 100 liralık harcamanın 28 lirası faiz ödemelerine ayrıldı. Bu oran, sosyal güvenlik (9,9), tedavi edici sağlık (6,9) ve hukuk-adalet (2,7) gibi temel kamu hizmetlerine yapılan harcamaların oldukça üzerinde gerçekleşti.
Mutlu, “Her şey faiz için” ifadesiyle özetlediği paylaşımında, bütçe kompozisyonundaki bu dağılımın ekonomi politikalarının önceliklerini ortaya koyduğunu savundu.
Faiz Giderlerinde Sert Artış
Paylaşılan verilere göre, Ocak ayında faize yapılan ödemeler geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 180 artış gösterdi. Toplam faiz ödemesi 456 milyar lira olarak gerçekleşirken, bu kalem merkezi bütçede en büyük payı aldı.
Uzmanlara göre faiz giderlerindeki artışta, son yıllarda yükselen iç borçlanma maliyetleri ve kur etkisi belirleyici oluyor. Artan borç servisi yükü, bütçede diğer harcama kalemlerine ayrılabilecek alanı daraltıyor.
Tarım Ve Sosyal Harcamalar Geri Planda
Aynı dönemde tarıma ayrılan kaynağın yüzde 34 azaldığını belirten Mutlu, Ocak ayında tarım destekleri için yapılan ödemenin 14 milyar lira ile sınırlı kaldığını vurguladı. Bu rakam, faiz ödemelerinin yaklaşık otuzda birine karşılık geliyor.
Grafikte tarımın bütçe içindeki payı yüzde 1’in altında, 0,9 olarak yer aldı. Mutlu, “Ucuz gıdaya neden erişemediğimiz çok açık” ifadesiyle, tarımsal desteklerin sınırlı kalmasının gıda fiyatları üzerindeki etkisine dikkat çekti.
Kaynak Dağılımı Tartışması
Ocak ayı verileri, bütçede borç servisi ile sosyal ve üretken alanlara yapılan harcamalar arasındaki makasın açıldığını gösteriyor. Ekonomistler, yüksek faiz giderlerinin kamu maliyesi üzerinde kalıcı baskı yarattığını ve orta vadede vergi politikaları ile harcama önceliklerinin yeniden dengelenmesini gerektirdiğini belirtiyor.
Bütçe verileri üzerinden yürüyen bu tartışma, ekonomi yönetiminin kaynak dağılımı tercihlerini ve bunun hane halkı refahına yansımalarını yeniden gündeme taşıdı.
- NHY / İnan Mutlu, X (Twitter) paylaşımları ve grafik, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı, Ocak 2026 Merkezi Yönetim Bütçe Gerçekleşmeleri verileri
