Birleşik Krallık Met Ofisi, küresel ortalama sıcaklığın 2026’da sanayi öncesi dönemin yaklaşık 1,4°C üzerine çıkmasının yüksek olasılık taşıdığını açıklarken, bilim insanları bu gidişatın Paris Anlaşması’nın 1,5°C hedefini fiilen işlevsiz hale getirme riski barındırdığı uyarısında bulundu.
Birleşik Krallık’ın resmi meteoroloji kurumu Met Office, yayımladığı son küresel iklim öngörüsünde 2026’nın, küresel ortalama sıcaklıkların sanayi öncesi (1850–1900) seviyelerin 1,4°C üzerinde seyrettiği art arda dördüncü yıl olabileceğini bildirdi. Tahmine göre sıcaklık artışı 1,34°C ile 1,58°C aralığında olacak; orta senaryo ise 1,46°C artışa işaret ediyor.
Kayıtlar üst üste kırılıyor
Met Office verileri, son yıllardaki ısınma ivmesinin istisna olmaktan çıktığını ortaya koyuyor. Kurumun küresel tahmin ekibinin başındaki Prof. Adam Scaife, “Son üç yılın tamamı muhtemelen 1,4°C’yi aştı ve 2026’nın bunu üst üste yapan dördüncü yıl olmasını bekliyoruz. Bu sıçramadan önce küresel sıcaklık 1,3°C’nin üzerine çıkmamıştı,” dedi. Bilim insanlarına göre bu durum, iklim sisteminde yapısal bir kırılmaya işaret ediyor.
Copernicus verileriyle uyumlu tablo
Avrupa Birliği’nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi de benzer bir tablo çiziyor. Kurumun verilerine göre 2025, şu ana kadar 2023 ile birlikte kayıtlardaki en sıcak ikinci yıl konumunda ve 2025’in Ocak–Kasım döneminde küresel ortalama sıcaklık sanayi öncesi seviyelerin 1,48°C üzerine çıktı. 2024 ise ölçümlerin başladığı tarihten bu yana 1,5°C eşiğinin aşıldığı ilk yıl olarak kayıtlara geçti.
Paris Anlaşması için kritik eşik
2015’te yaklaşık 200 ülkenin imzaladığı Paris Anlaşması, küresel sıcaklık artışını 2°C’nin “çok altında” tutmayı ve mümkünse 1,5°C ile sınırlamayı hedefliyordu. Ancak Met Office’ten Dr. Nick Dunstone, “2024’te 1,5°C’nin ilk geçici aşımı görüldü ve 2026 tahminimiz bunun yeniden mümkün olduğunu gösteriyor. Bu, 1,5°C hedefinin ne kadar hızlı yaklaştığını ortaya koyuyor,” diyerek uyarıda bulundu.
Birleşmiş Milletler’e göre, 1,5°C hedefinin korunabilmesi için küresel sera gazı emisyonlarının en geç 2025’ten önce zirve yapması ve 2030’a kadar yüzde 43 azaltılması gerekiyor. Mevcut eğilimler ise bu patikadan giderek uzaklaşıldığını gösteriyor.
“Şiddetli sonuçlar” uyarısı
Bilim insanları, 1,5°C sınırının kalıcı biçimde aşılmasının aşırı hava olaylarının artması, ekonomik kayıpların derinleşmesi ve ekosistemlerde geri dönüşü zor hasarlar gibi “şiddetli” sonuçlar doğuracağı uyarısını yineliyor. Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın (UNEP) son raporu da, döngüsel ekonomi modellerine geçiş, enerji sisteminin hızla karbonsuzlaştırılması, sürdürülebilir beslenme ve bozulan ekosistemlerin onarılması gibi kapsamlı bir rota değişikliğinin zorunlu hale geldiğini vurguluyor.
- NHY / euro nevs, Birleşik Krallık Met Office küresel sıcaklık öngörüleri, Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S), Birleşmiş Milletler (BM) ve UNEP raporları
