Türkiye ekonomisi “büyüme” söylemiyle övünürken, uluslararası veriler servetin giderek daha dar bir kesimin elinde toplandığını ortaya koyuyor; en yoksul yüzde 50 toplam servetten yalnızca yüzde 2,8 pay alabiliyor.
Bölüşüm Krizi Rakamlarla Görünür Oluyor
İktisatçı Aziz Çelik’in The World Inequality Database verilerine dayanarak paylaştığı son istatistikler, Türkiye’de servet eşitsizliğinin ulaştığı boyutu bütün açıklığıyla gözler önüne seriyor. Buna göre, nüfusun en yoksul yüzde 50’si toplam servetin yalnızca yüzde 2,8’ine sahipken, en zengin yüzde 1’in payı yüzde 35,1’e, en zengin yüzde 10’un payı ise yüzde 68,4’e ulaşıyor. Veriler, son 10 yılda servet eşitsizliğinin istikrarlı biçimde arttığını gösteriyor.
Bu tablo, ekonomik büyümenin otomatik olarak toplumsal refaha dönüşmediğini, aksine mevcut politikalar altında servetin yukarı doğru yeniden dağıtıldığını ortaya koyuyor.
Büyüme Söylemi, Bölüşüm Sessizliği
Türkiye’de sağ iktidarların uzun süredir ekonomik performansı büyüme oranları üzerinden tanımladığı biliniyor. Ancak büyümenin nasıl paylaşıldığı, bu söylemin en zayıf halkasını oluşturuyor. Yaklaşık çeyrek asırlık AKP iktidarı döneminde milli gelir “artarken”, servet eşitsizliğinin derinleşmesi dikkat çekiyor. Uzmanlara göre bu durum, vergi politikalarından ücret baskısına, sosyal transferlerin sınırlılığından sermaye lehine düzenlemelere uzanan yapısal tercihlerle doğrudan bağlantılı.
Aziz Çelik’in “Esas mesele bölüşüm” vurgusu, büyüme merkezli ekonomik anlatının ötesine geçilmesi gerektiğine işaret ediyor.
Grafik Ne Söylüyor?
Paylaşımla birlikte kullanılan grafik, servetin nüfus dilimleri arasında nasıl keskin biçimde ayrıştığını görselleştiriyor: Alt yarının neredeyse görünmez hale gelen payı ile üst yüzde 1 ve yüzde 10’un hızla yükselen servet birikimi arasındaki uçurum, eşitsizliğin soyut bir kavram değil, ölçülebilir bir gerçeklik olduğunu gösteriyor.
Kaynaklar:
– The World Inequality Database (WID)
– Aziz Çelik, sosyal medya paylaşımı
– Dünya eşitsizlik raporları ve ilgili akademik çalışmalar
