Suriye ordusu ile Kürt güçleri arasında Halep’te günlerdir süren şiddetli çatışmaların ardından ilan edilen ateşkesle, iki mahallede kuşatılan Kürt savaşçıların ülkenin kuzeydoğusundaki özerk bölgeye tahliyesi kararlaştırıldı; karar insani krizi geçici olarak durdururken, bölgesel güçlerin pozisyonları yeni bir gerilimin habercisi oldu.
(HALEP/ŞAM) – Suriye Savunma Bakanlığı, Halep’in Kürtlerin kontrolündeki Şeyh Maksud, Eşrefiye ve Beni Zeyd mahallelerinde ateşkes ilan edildiğini ve kuşatılan Kürt savaşçıların kuzeydoğudaki özerk bölgeye tahliye edileceğini açıkladı. Cuma sabahı yürürlüğe giren ateşkes, ABD tarafından memnuniyetle karşılandı ancak sahadaki kırılgan dengeler nedeniyle kalıcılığı belirsizliğini koruyor.
Yetkililere göre Kürt savaşçılara, yalnızca hafif silahlarını yanlarına alarak belirlenen süre içinde mahalleleri terk etmeleri için güvenli geçiş garantisi verildi. Çatışmalar nedeniyle bölgeyi günlerdir terk eden binlerce sivilin ise ateşkesle birlikte geri dönebilmesi hedefleniyor.
Çatışmalar Ve İnsani Bedel
Halep’te Salı gününden bu yana süren çatışmalar, en az 21 kişinin hayatını kaybetmesine yol açtı. Bu şiddet dalgası, Suriye’nin ikinci büyük kentinde hükümet güçleri ile Kürtler arasında son yılların en ağır çatışmaları olarak kayda geçti. Günler süren bombardıman ve sokak çatışmaları binlerce sivili yerinden etti; yalnızca bir günde yaklaşık 16 bin kişinin “insani koridorlar” üzerinden kentten ayrıldığı bildirildi.
Ateşkesin ilan edilmesinin ardından kentte göreli bir sakinlik gözlense de, AFP muhabirleri Kürt savaşçıların henüz sahadan ayrıldığına tanık olmadı. Buna karşılık çok sayıda sivil, çatışmaların durmasını fırsat bilerek bölgeden uzaklaşmayı sürdürdü.
Siyasi Tıkanma Ve Kürtlerin Tepkisi
Çatışmalar, Mart ayında Şam yönetimi ile Kürtler arasında varılan ve özerk yönetim kurumları ile silahlı gücü olan Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) yeni devlet yapısına entegrasyonunu öngören anlaşmanın uygulanmasındaki tıkanıklığın gölgesinde patlak verdi. SDG lideri Mazlum Abdi, Kürt mahallelerine yönelik askeri baskının müzakereleri baltaladığını ve uzlaşı ihtimalini zayıflattığını söyledi.
Taraflar çatışmaların sorumluluğunu birbirine yüklerken, sahadaki gerilim anlaşmanın fiilen askıya alındığı yorumlarına yol açtı.
ABD Desteği Ve Diplomatik Çabalar
Washington, ateşkesi “hayati” olarak nitelendirdi. ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, tarafların gösterdiği “itidal ve iyi niyet” için teşekkür ederek, ateşkesin uzatılması için aktif biçimde çalıştıklarını açıkladı. Ancak Kürt güçlerinden bu açıklamalara ilişkin resmi bir değerlendirme gelmedi.
ABD, artan insani maliyet ve çatışmanın bölgesel bir krize dönüşme ihtimali nedeniyle son günlerde taraflara acil itidal çağrıları yapıyordu.
Türkiye-İsrail Rekabeti Ve Bölgesel Risk
Halep’teki çatışmalar, Suriye sahasında Türkiye ile İsrail arasındaki nüfuz mücadelesini de yeniden görünür kıldı. Ankara, Şam yönetiminin yanında yer alarak Kürt güçlerine karşı yürütülen operasyonlara destek verebileceğini açıkladı. Türkiye, 900 kilometreyi aşan Suriye sınırı boyunca 2016-2019 yılları arasında Kürt güçlerine karşı büyük askeri harekâtlar düzenlemişti.
İsrail ise Kürtlere yönelik saldırıları kınayarak, azınlıkların korunması çağrısında bulundu. Avrupa Birliği de, Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen’in Şam ziyareti öncesinde, taraflara sivillerin korunması ve itidal çağrısı yaptı.
- NHY / Le Monde; Agence France-Presse (AFP)
