Bloomberg’in haberine göre ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Gazze için kurulan yeni “barış kurulu”nda üç yıldan fazla kalmak isteyen ülkelerden 1 milyar dolar talep ediyor; eleştirmenler bu modeli uluslararası hukukun yerini alan, güç ve para temelli yeni bir düzenin işareti olarak yorumluyor.
Gazze İçin Yeni Kurumsal Yapı
ABD Başkanı Donald Trump’ın Ortadoğu özel temsilcisi Steve Witkoff, 14 Ocak’ta Gazze’de ateşkes sürecinin ikinci aşamasının başladığını duyurmuştu. Beyaz Saray, Trump’ın kamuoyuna açıklanan 20 maddelik Gazze “barış planı” çerçevesinde, bu aşamanın bir parçası olarak “Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi”nin kurulduğunu açıkladı. Komitenin başkanlığına Filistin yönetiminin eski planlama bakan yardımcısı Dr. Ali Şaat getirildi.
Aynı kapsamda oluşturulan ve Trump’ın başkanlık edeceği “barış kurulu”nda, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Steve Witkoff, Trump’ın damadı ve eski başdanışmanı Jared Kushner, eski Britanya Başbakanı Tony Blair, iş insanları Marc Rowan, Ajay Banga ve Robert Gabriel gibi isimlerin yer aldığı duyuruldu.
Kurulda Kalmanın Bedeli: 1 Milyar Dolar
ABD merkezli Bloomberg’in aktardığına göre, barış kuruluna katılan devletler üç yıl süreyle üyelik hakkına sahip olacak. Ancak Trump yönetimi, bu sürenin ötesinde kurulda kalmak isteyen ülkelerden 1 milyar dolar talep etmeyi planlıyor. Haberde, Trump’ın kurulun ilk başkanı olacağı, davet edilecek üyeleri doğrudan seçeceği ve kararların çoğunluk esasına göre alınsa bile nihai olarak kurul başkanının onayına tabi olacağı belirtiliyor.
Bu yapı, karar alma süreçlerinde klasik çok taraflı diplomasi ve uluslararası hukuk mekanizmalarından ziyade, başkanlık yetkisi ve finansal katkının belirleyici olduğu bir model olarak dikkat çekiyor.
Türkiye’ye Davet Ve Siyasi Yankılar
İletişim Başkanı Burhanettin Duran’ın 17 Ocak’taki açıklamasına göre, Trump, barış kurulunun “kurucu başkanı” sıfatıyla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a bir mektup göndererek Türkiye’yi de kurucu üye olmaya davet etti. Davet, Ankara-Washington hattında yeni bir diplomatik başlık açarken, kurulun niteliği ve işleyişi Türkiye’de de tartışma konusu oldu.
Uzmanlar, Gazze gibi uluslararası hukuk, insani yardım ve egemenlik tartışmalarının merkezindeki bir konuda, üyeliğin fiilen mali bir yükümlülüğe bağlanmasının, barış kavramını ticarileştiren ve güç ilişkilerini derinleştiren bir yaklaşım olduğunu savunuyor.
Uluslararası Hukukun Yerine “Yeni Düzen” Mi?
Eleştirel çevrelere göre Trump yönetiminin bu yaklaşımı, Birleşmiş Milletler ve uluslararası hukuk çerçevesini baypas eden, barışı finansal katkı ve siyasi sadakatle ilişkilendiren yeni bir dünya düzeni tasavvuruna işaret ediyor. Gazze’de kalıcı bir çözüm yerine, kararların dar bir kurul ve başkanlık yetkisi etrafında şekillenmesi, sürecin meşruiyetini ve kapsayıcılığını tartışmalı hale getiriyor.
- NHY / Bloomberg, Beyaz Saray açıklamaları
Toplumsal Bellek sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
