Türkiye’de hanelerin yarıdan fazlası borçlu, borçlu ailelerin yaklaşık yarısı ise vadesi geçmiş borçlarını çeviremiyor; kredi kartları ve kayıt dışı borçlanma kanalları, hane bütçelerinde derin bir kırılganlık yaratıyor.
Türkiye’de artan yaşam maliyetleri karşısında haneler, gelir artışıyla değil borçlanmayla ayakta kalmaya çalışıyor. Araştırmalar, borcun istisna olmaktan çıkıp gündelik hayatın kalıcı bir unsuru haline geldiğine işaret ediyor.
Borçluluk Yaygınlaşıyor, Gecikmeler Artıyor
OWL Intelligence LTD tarafından yayımlanan Finansal İyilik Hali Monitörü (FWBM) 2025 Son Çeyrek Araştırması’na göre Türkiye’de hanelerin yarısından fazlası borçlu. Borçlu haneler içinde vadesi geçmiş borcu bulunanların oranı yüzde 45-49 bandında seyrediyor. Kredi kartı borcunu yalnızca asgari tutarla ödeyenlerin oranı yüzde 38.4’e çıkarken, borcunu hiç ödeyemeyenlerin payı yüzde 6.6’ya ulaşıyor. Bu tablo, borç yönetiminin büyük ölçüde nakit akışı sıkışıklığı üzerinden yürütüldüğünü ortaya koyuyor.
Kayıtlara Girmeyen Borçlar Sessiz Risk
Resmi finansal verilerin ötesinde, haneler ay sonunu getirebilmek için gayriresmî borçlanma yollarına da başvuruyor. Araştırmaya göre vatandaşların yüzde 12.4’ü arkadaşlarından, yüzde 7.1’i ise aileden veya mahalle esnafından borç alıyor. Bu görünmeyen borçlanma biçimleri, hane borçluluğunun resmi istatistiklerin gösterdiğinden daha yüksek olduğuna işaret ediyor.
Kalabalık Hane, Daha Ağır Borç
Borçluluk oranı hane büyüklüğüyle birlikte artıyor. Tek kişilik hanelerde borçlu olma oranı yüzde 47.7 iken, beş ve üzeri kişiden oluşan hanelerde bu oran yüzde 62.2’ye yükseliyor. Geniş haneler, ayı daha yüksek borçla kapatırken, borçların temel harcamalar üzerindeki baskısı da artıyor.
Borç Gündelik Hayatı Belirliyor
Araştırma, borcun yalnızca geçmiş bir yük değil, gelecek beklentilerini de şekillendirdiğini gösteriyor. Önümüzdeki bir ayda borç nedeniyle temel harcamalarını kısmak zorunda kalacağını söyleyenlerin oranı yüzde 40.4. Toplumun yüzde 26.1’i yeni borç alma olasılığından söz ederken, kredi kartında sadece asgari ödeme yapabileceğini belirtenlerin payı yüzde 23.6’ya ulaşıyor.
“Sahte Refah, Kalıcı Risk”
CHP Genel Başkan Yardımcısı Özgür Karabat, merkezi yönetim borç stokunun 2025 sonunda faiz hariç 13.7 trilyon TL’ye çıkacağını belirterek, borçlanmanın üretim ve istihdam yaratmadığını vurguladı. Karabat, “Tüketimin körüklendiği borçlanma sisteminde sahte bir refah algısı yaratılıyor. Ekonomi tasarruf ve üretimle değil, borçla ayakta tutuluyor. Bunun bedeli gelecek nesillerin sırtına yükleniyor” değerlendirmesinde bulundu.
- NHY / OWL Intelligence LTD, Finansal İyilik Hali Monitörü (FWBM) 2025 Son Çeyrek Araştırması
Toplumsal Bellek sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
