Yeşilay verilerine göre 2024’te kumar bağımlılığı nedeniyle yapılan tedavi başvuruları ilk kez alkol ve uyuşturucu bağımlılığı başvurularının toplamını geçti; uzmanlar artışta dijitalleşme, ekonomik baskılar ve genç yaşta maruziyetin belirleyici olduğuna dikkat çekiyor.
Dijitalleşme Ve Ekonomik Baskı Etkisi
BBC Türkçe’den Onur Erem’in haberine göre, Türkiye’de kumar bağımlılığı son yıllarda belirgin biçimde artış gösterdi. Yeşilay’ın Eylül 2025’te yayımladığı “Türkiye Kumar Raporu”, başvurulardaki yükselişi para kazanma umudu ve “hayatı değiştirecek büyük ikramiye” beklentisiyle ilişkilendiriyor.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), küresel ölçekte yetişkinlerin yaklaşık yüzde 1,2’sinin “kumar bozukluğu” yaşadığını tahmin ediyor. Ancak uzmanlara göre çevrimiçi bahis ve sanal oyun platformlarının yaygınlaşması, özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerde riski büyütüyor. WHO analizleri, küresel kumar sektörünün 2028’de 700 milyar dolara ulaşabileceğini öngörüyor.
Lancet’in Kumar Üzerine Halk Sağlığı Komisyonu raporu ise çevrimiçi kumar oynayanların küçük bir bölümünün sektör gelirlerinin büyük kısmını oluşturduğunu ortaya koyuyor. ABD verilerine dayanan araştırmalara göre, kullanıcıların yaklaşık yüzde 5’i şirket cirosunun yüzde 80’ini sağlıyor.
Gençler Ve Dijital Oyunlar Risk Altında
Çocuk ve ergen psikiyatristi Prof. Şaziye Senem Başgül, Türkiye’de kumar bağımlılığının 14–15 yaşlara kadar düştüğünü ve en riskli grubun gençler olduğunu belirtiyor. Yeşilay verilerine göre kumar oynayanların yüzde 71’i 15–24 yaş arasında başlıyor.
Uzmanlar, yalnızca geleneksel bahis değil; bilgisayar oyunlarındaki “rastgele ödül kutuları” gibi mekanizmaların da çocukları kumar davranışına alıştırabildiğini ifade ediyor. Dijital platformlarda dizi ve film izlerken karşılaşılan yoğun bahis reklamlarının da gençleri etkilediği vurgulanıyor.
Yeşilay Danışmanlık Merkezi (YEDAM) Müdür Yardımcısı Klinik Psikolog Mert Şerbetçi, kumar bağımlılığını “bir aile hastalığı” olarak tanımlıyor ve tedavide aile desteğinin kritik rol oynadığını söylüyor.
Bağımlılığın Yıkıcı Döngüsü
Haberde yer verilen 37 yaşındaki Ali (gerçek adı değil), 15 yıl önce futbol bahisleriyle başlayan sürecin özellikle son yıllarda sanal bahislerin kolay erişilebilir hale gelmesiyle kontrolden çıktığını anlatıyor. Bir-iki ev almaya yetecek miktarda para kaybettiğini belirten Ali, ailesiyle ilişkilerinin kopma noktasına geldiğini aktarıyor.
Ali’nin tedavi sürecinde tüm banka hesaplarını eşinin erişimine açması gibi şeffaflık adımları, davranış kontrolünde etkili olmuş. Bir yıl içinde borçlarını kapattığını söyleyen Ali, ücretsiz destek sunan Yeşilay’a başvurmanın dönüm noktası olduğunu ifade ediyor.
Kadınlar Görünmeyen Risk Grubu
Yeşilay verilerine göre kumar oynayan kadınların sayısı erkeklerin yaklaşık yarısı düzeyinde. Ancak YEDAM’a tedavi için başvuranların yalnızca yüzde 2’si kadın. Uzmanlar, bunun düşük riskten değil; damgalanma korkusu ve toplumsal roller nedeniyle yardım aramaktan kaçınmadan kaynaklandığını belirtiyor. YEDAM, başvurularda gizlilik ilkesinin esas olduğunu vurguluyor.
Düzenleme Ve Kamu Sağlığı Tartışması
Lancet Komisyonu Eş Başkanı Prof. Heather Wardle, birçok ülkenin vergi gelirleri nedeniyle kumar sektörünü sınırlamakta isteksiz davrandığını söylüyor. Wardle, Norveç’te çevrimiçi kumar hesaplarına aylık kayıp limiti getiren ve belirli eşiğe ulaşıldığında hesapları donduran düzenlemeyi örnek gösteriyor.
Uzmanlar ve sivil toplum kuruluşları, reklam kısıtlamaları, gençlere yönelik koruyucu eğitim programları ve erişim denetimlerinin artırılması çağrısı yapıyor. Yasal bahis şirketleri ise kullanıcılarını “sorumlu oyun” konusunda uyardıklarını belirtiyor.
Ancak kamu sağlığı perspektifinden bakıldığında, artan başvurular ve genç yaşta başlayan bağımlılık örüntüsü, sorunun bireysel tercihin ötesinde yapısal bir boyut kazandığını ortaya koyuyor.
Kaynaklar:
- BBC Türkçe, Onur Erem imzalı haber
- Yeşilay, Türkiye Kumar Raporu (Eylül 2025)
- Dünya Sağlık Örgütü verileri
- Lancet Kumar Üzerine Halk Sağlığı Komisyonu Raporu
- Yeşilay Danışmanlık Merkezi (YEDAM) uzman görüşleri
