Eski İsrail Başbakanı Ehud Olmert, Batı Şeria’daki yerleşimci şiddeti ve yeni mülkiyet düzenlemeleri eşliğinde ilerleyen İsrail politikalarının Filistinlilerin sistematik biçimde yerinden edilmesine yol açtığını belirterek, sürecin “etnik temizliğe yaklaşan” bir hat izlediğini söyledi.
Eski Başbakandan Sert Eleştiri
İsrail’in eski başbakanlarından Ehud Olmert, Euronews’e verdiği demeçte Batı Şeria’da artan yerleşimci saldırıları ve Filistinlilerin evlerinden edilmesinden doğrudan İsrail hükümetini sorumlu tuttu. Tel Aviv’deki evinden konuşan Olmert, bölgede yaşananların münferit güvenlik olayları olarak açıklanamayacağını belirterek, “Batı Şeria’da olanlardan İsrailli yerleşimciler ve onları destekleyen hükümet dışında kimse sorumlu tutulamaz” ifadelerini kullandı.
Olmert, mevcut politikanın “etnik temizlik yapma girişimine yaklaşan” bir çizgide ilerlediğini vurgulayarak, bunun evrensel insanlık ve merhamet değerleriyle bağdaşmadığını dile getirdi. Eski başbakanın çıkışı, İsrail iç siyasetinde nadir görülen yüksek profilli bir iç eleştiri olarak değerlendiriliyor.
Artan Şiddet Ve Sahadaki İnsani Tablo
7 Ekim 2023’te Hamas’ın saldırılarının ardından Batı Şeria’da yerleşimci şiddetinde belirgin bir artış yaşandığı bildiriliyor. Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi’nin (OCHA) verilerine göre 2025 yılında Batı Şeria’da 55’i çocuk olmak üzere toplam 240 Filistinli yaşamını yitirdi; ölümlerin büyük bölümünden İsrail güçleri sorumlu tutulurken, bir kısmı yerleşimci saldırılarıyla ilişkilendirildi.
OCHA’nın insani durum güncellemeleri, aynı yıl içinde yerleşimci saldırılarında 830’dan fazla Filistinlinin yaralandığını ve neredeyse her gün yeni şiddet vakalarının kayda geçtiğini ortaya koyuyor. Doğu Kudüs’ün Silvan bölgesindeki Batn el-Hava mahallesinde iki Filistinli ailenin yerleşimci kuruluş lehine zorla tahliye edilmesi de sahadaki mülksüzleştirme tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Yerleşimi Hızlandıran Yeni Düzenlemeler
İsrail güvenlik kabinesinin Batı Şeria’da mülkiyet ve tapu prosedürlerini “önemli ölçüde” değiştiren yeni tedbirler açıklaması, yerleşimlerin kurumsal düzeyde genişletileceği yönündeki kaygıları artırdı. Savunma Bakanı Israel Katz ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, düzenlemelerin “onlarca yıllık engelleri kaldırmayı” ve yerleşim faaliyetlerini hızlandırmayı amaçladığını söyledi.
Smotrich’in “Filistin devleti fikrini gömmeye devam edeceğiz” yönündeki açıklaması, hükümet içindeki sertlik yanlısı yaklaşımın açık bir ifadesi olarak yorumlanıyor. Analistler, hukuki ve idari düzenlemeler yoluyla toprak kontrolünün genişletilmesinin sahadaki fiilî ilhak sürecini derinleştirebileceğine dikkat çekiyor.
İçerden Gelen Uyarının Siyasi Anlamı
Olmert’in çıkışı, İsrail siyasetinde güvenlik söyleminin baskın olduğu bir dönemde, yerleşim politikalarının uzun vadeli sonuçlarına ilişkin nadir bir “iç eleştiri” olarak öne çıkıyor. Uzmanlara göre bu tür uyarılar, Batı Şeria’daki statükonun sürdürülebilirliği ve iki devletli çözüm perspektifinin giderek zayıflaması bağlamında önem taşıyor.
Mevcut tablo, sahadaki askeri ve idari adımların yalnızca güvenlik politikası değil, aynı zamanda demografik ve siyasi bir yeniden şekillendirme stratejisi olarak okunabileceği yönündeki uluslararası tartışmaları güçlendiriyor.
