CHP Genel Başkan Yardımcısı Güldem Atabay, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) döviz rezervlerinin siyasi müdahaleler nedeniyle zayıflatıldığını savunarak, İran savaşının tetiklediği enerji ve finansal şok karşısında Türkiye ekonomisinin kırılgan bırakıldığını söyledi. Atabay’a göre, savaşın ilk iki haftasında yapılan milyarlarca dolarlık döviz satışı, Merkez Bankası’nın kullanılabilir rezervlerinin hızla eridiğini ve olası bir uzun kriz karşısında yetersiz kalabileceğini ortaya koyuyor.
Rezervlerde Hızlı Eriyiş
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Ekonomi Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Güldem Atabay, yaptığı yazılı açıklamada Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) rezervlerindeki hızlı düşüşe dikkat çekti. Atabay, İran merkezli jeopolitik gerilimin enerji fiyatlarını hızla yükselttiğini ve bunun Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkelerde cari açık baskısını artırdığını belirtti.
Atabay’ın verdiği rakamlara göre, savaşın başladığı 28 Şubat 2026 tarihinden itibaren TCMB piyasadaki döviz talebini karşılamak amacıyla yaklaşık 25,5 milyar dolar satış yaptı. Jeopolitik risklerin sürmesi halinde bu rakamın 30 milyar dolara ulaşmasının beklendiğini söyleyen Atabay, sıcak para çıkışlarının hızlanmasıyla döviz talebinin daha da artabileceğini ifade etti.
“Döviz Likiditesi Kritik Seviyeye İndi”
Atabay, savaş öncesinde TCMB’nin kullanılabilir döviz likiditesinin yaklaşık 33,1 milyar dolar olduğunu belirterek, iki haftalık müdahalenin ardından bu miktarın hızla gerilediğini söyledi. Bu düşüşü dengelemek için TCMB’nin tahvil portföyünde önemli satışlara gittiğini belirten Atabay, bankanın 12 milyar dolar civarında tahvil satarak döviz likiditesini artırmaya çalıştığını ifade etti.
Şubat sonunda 26,7 milyar dolar olan tahvil stokunun 6 Mart itibarıyla 14,3 milyar dolara düştüğünü belirten Atabay, aynı tarihte TCMB’nin kullanılabilir döviz seviyesinin yaklaşık 20 milyar dolar olduğunu vurguladı. Atabay’a göre, bankanın elindeki tahvillerin tamamını nakde çevirmesi bile artan döviz talebini karşılamaya yetmeyebilir.
Enerji Şoku Ve Cari Açık Riski
Atabay, savaşın en kritik etkilerinden birinin enerji fiyatlarındaki sert artış olduğunu belirterek, petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki yükselişin Türkiye’nin dış finansman ihtiyacını büyüteceğini söyledi.
Enerji maliyetlerindeki artışın cari açığı genişletmesiyle birlikte döviz talebinin daha da artacağını belirten Atabay, bu durumun TCMB rezervlerinin önemini daha kritik hale getirdiğini ifade etti. Ona göre, rezervlerdeki mevcut seviyeler uzun süreli bir jeopolitik kriz karşısında Türkiye ekonomisini korumakta yetersiz kalabilir.
“Merkez Bankası Siyasi Araç Haline Getirildi”
Atabay açıklamasında, iktidarın siyasi rekabet yerine devlet kurumlarını kullanarak muhalefeti baskılamayı tercih ettiğini öne sürdü. Atabay’a göre, iktidar **Ekrem İmamoğlu ile demokratik zeminde rekabet etmek yerine siyasi müdahalelere yöneldi ve bu süreçte TCMB rezervleri ekonomik istikrar yerine finansal şokları bastırmak amacıyla kullanıldı.
Atabay, rezervlerin siyasi amaçlarla harcandığını savunarak, Merkez Bankası’nın kurumsal güvenilirliğinin zedelendiğini ve bu durumun finansal kırılganlığı artırdığını dile getirdi.
Altın Rezervleri Ve Olası Maliyet
Atabay, TCMB’nin elinde bulunan yaklaşık 134,7 milyar dolarlık altın rezervinin swap işlemleriyle dövize çevrilebileceğini, ancak bunun yüksek faiz maliyeti yaratacağını söyledi. Bu maliyetin dolaylı biçimde tüm vatandaşlara yansıyacağını belirten Atabay, rezervlerin sürdürülebilir bir politika çerçevesinde yönetilmemesinin Türkiye ekonomisini savunmasız bıraktığını savundu.
Atabay’a göre, Merkez Bankası’nın temel görevi olan finansal istikrarı güçlendirmek yerine rezervlerin siyasi amaçlı müdahaleler için kullanılması, İran savaşı gibi küresel şoklar karşısında ekonomiyi daha kırılgan hale getirdi.
- NHY / Cumhuriyet Halk Partisi – CHP Ekonomi Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcılığı yazılı açıklaması
