CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, Ekrem İmamoğlu, belediye başkanları, siyasetçiler ve bürokratların yargılandığı davalara ilişkin hazırladıkları kapsamlı raporda, duruşma tutanaklarına yansıyan çok sayıda temel hak ihlali tespit ettiklerini açıkladı. Raporda, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) içtihatları esas alınarak adil yargılanma hakkından işkence ve kötü muamele yasağına kadar uzanan çok sayıda ihlal iddiasına yer verildi.
Raporda Sistematik Hak İhlali İddiası
Sezgin Tanrıkulu, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı adayı ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu ile belediye başkanları, siyasetçiler ve bürokratların yargılandığı davaların duruşma tutanaklarını ayrıntılı biçimde incelediklerini belirtti.
Tanrıkulu, hazırlanan raporda yalnızca duruşmalarda yaşananların kronolojik olarak aktarılmadığını; sanıkların karşılaştığı uygulamaların Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi içtihatları ışığında hukuki değerlendirmeye tabi tutulduğunu ifade etti. Rapora göre, işkence ve kötü muamele yasağına ilişkin çok sayıda ihlal iddiası duruşma tutanaklarına yansırken, adil yargılanma hakkının temel güvencelerinin önemli bölümünün de ihlal edildiği değerlendirildi.
Adil Yargılanma Hakkının Temel Unsurlarına Dikkat Çekildi
Tanrıkulu’nun paylaştığı bulgular arasında masumiyet karinesinin zedelenmesi, delillere erişim hakkının sınırlandırılması, susma hakkı, hukuki dinlenilme hakkı, bağımsız ve tarafsız mahkemede yargılanma hakkı, lekelenmeme hakkı, makul sürede yargılanma hakkı, savunma için yeterli zaman ve imkân tanınması, kişinin kendi aleyhine beyanda bulunmaya zorlanmaması, gerekçeli karar hakkı ile avukattan yararlanma hakkına ilişkin çok sayıda ihlal iddiası yer aldı.
Raporda ayrıca duruşmaların aleniyeti ilkesinin de farklı uygulamalar nedeniyle zedelendiği ileri sürülerek, yargılamaların yalnızca bireysel hak ihlalleri bakımından değil, hukuki usul güvenceleri açısından da ciddi tartışmalar doğurduğu belirtildi.
Yargılamanın Koşulları Da Tartışma Konusu
Tanrıkulu, raporda yapısal nitelikte olduğu belirtilen başka sorunlara da dikkat çekti. Açıklamaya göre iddia makamının kullandığı dil, mahkeme heyetinin tarafsızlığına ilişkin kuşkular, delil ve tanık beyanlarına yönelik şaibe iddiaları, itirafçı ifadelerinin güvenilirliği ve psikolojik baskı iddiaları hukuki değerlendirmeye konu başlıklar arasında yer aldı.
Raporda ayrıca avukatlara erişimin engellendiği, jandarma personelinin sanıklarla avukatların arasına oturtulduğu, sanık ile avukat arasındaki göz temasının dahi kesildiği, duruşmaların cezaevi kampüsünde yapılması nedeniyle aleniyet ilkesinin zedelendiği, basına kota uygulanması, izleyici bölümlerinin boşaltılması, milletvekillerinin kampüse alınmaması ve tecrit uygulamalarının duruşma tutanaklarına yansıdığı ifade edildi.
Tanrıkulu’nun kamuoyuyla paylaştığı rapor, son dönemde İstanbul Büyükşehir Belediyesi soruşturmaları kapsamında yürütülen yargılamalara ilişkin tartışmayı yalnızca suçlamalar ekseninden çıkararak, yargılama usullerinin ulusal ve uluslararası hukuk standartlarına uygunluğu bakımından da yeni bir değerlendirme alanına taşıyor. Raporda dile getirilen tespitler, yargı süreçlerinin yalnızca hükümle değil, o hükme hangi usullerle ulaşıldığı üzerinden de değerlendirilmesi gerektiği yönündeki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
- TB / CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu’nun sosyal medya üzerinden yaptığı açıklama.
