CHP’li Deniz Yavuzyılmaz, 2025’te garanti edilen araç geçiş sayısının aşılmasına rağmen Avrasya Tüneli’ni işleten şirkete Hazine’den 2 milyar lirayı aşkın “fiyat farkı” ödemesi yapıldığını açıkladı; tartışma, yap-işlet-devret sözleşmelerinin kamu maliyesine etkisini yeniden gündeme taşıdı.
Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, yap-işlet-devret (YİD) modeliyle işletilen Avrasya Tüneli için 2025 yılında Hazine’den 2 milyar 11 milyon 677 bin 662 lira ödeme yapıldığını duyurdu.
Yavuzyılmaz, 2025 yılı için garanti edilen araç geçiş sayısının 26 milyon 17 bin 676 olduğunu, yıl sonunda gerçekleşen geçiş sayısının ise 27 milyon 554 bin 3’e ulaştığını belirterek, “Garanti aşılmasına rağmen şirkete fiyat farkı ödendi” dedi.
Garanti Sistemi Ve “Fiyat Farkı” Mekanizması
Yavuzyılmaz’a göre sözleşme uyarınca şirkete garanti edilen araç başına geçiş ücreti 4 dolar + KDV olarak belirlenmiş durumda. Bu tutar ayrıca her yıl ABD Tüketici Fiyat Endeksi (CPI) artışı oranında güncelleniyor.
Sürücülerin ödediği fiili geçiş ücreti ile sözleşmede garanti edilen dolar bazlı ücret arasındaki farkın kamu tarafından karşılandığını ifade eden Yavuzyılmaz, “Garanti sayısı tutsa bile, kur ve enflasyon farkı nedeniyle Hazine ödeme yapıyor” değerlendirmesinde bulundu. Ayrıca sözleşmeye göre garanti edilen araç sayısının her yıl binde 5 oranında artırıldığını belirtti.
Bu yapı, YİD projelerinde kamuya düşen yükün yalnızca araç sayısı garantisiyle sınırlı olmadığını, döviz cinsi ücret ve endeksleme mekanizmalarının da bütçe üzerinde etkili olduğunu gösteriyor.
Kamu Maliyesi Tartışması
Muhalefet, döviz cinsinden garanti edilen projelerin kur artışı ve enflasyon karşısında bütçeye ek yük getirdiğini savunurken, hükümet kanadı YİD modelinin kamu kaynakları kullanılmadan büyük altyapı yatırımlarının hayata geçirilmesini sağladığını ve uzun vadede ekonomik katkı sunduğunu belirtiyor.
Avrasya Tüneli özelindeki ödeme tartışması, Türkiye’de son yıllarda artan kamu-özel iş birliği projelerinin şeffaflığı ve mali sürdürülebilirliği konusundaki eleştirileri yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlar, sözleşme detaylarının kamuoyuna daha açık biçimde sunulmasının maliyet-fayda analizlerinin sağlıklı yapılabilmesi açısından kritik olduğunu vurguluyor.
- NHY / Deniz Yavuzyılmaz’ın sosyal medya açıklaması
