CHP Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı’na ilişkin uluslararası tahkim kararının iptali için Fransa’da açılan davanın reddedildiğini öne sürerek, Türkiye’nin 1 milyar 471 milyon dolarlık tazminatı ödeme sürecinin başladığını açıkladı. Yavuzyılmaz, kamuoyundan gizlendiğini savunduğu mahkeme kararının kamu zararının boyutunu gözler önüne serdiğini belirtti.
Paris’teki İptal Başvurusu Reddedildi İddiası
CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Uluslararası Tahkim Mahkemesi’nin Türkiye aleyhine verdiği 1 milyar 471 milyon dolarlık tazminat kararının iptali amacıyla Paris İstinaf Mahkemesi’ne yapılan başvurunun sonuçsuz kaldığını ileri sürdü. Açıklamasında çeşitli mahkeme belgelerini de paylaşan Yavuzyılmaz, kararın kamuoyundan gizlendiğini iddia ederek, “Artık 1 milyar 471 milyon dolarlık tahkim cezasının ödenmesi için geri sayım başladı” ifadelerini kullandı.
Yavuzyılmaz’ın aktardığına göre, AKP hükümeti, Uluslararası Tahkim Mahkemesi’nin kararını iptal ettirmek amacıyla Fransa’da yargı yoluna başvurmuş ancak Paris İstinaf Mahkemesi bu talebi kabul etmedi. Haberin yazıldığı saat itibarıyla iddiaya ilişkin hükümetten veya ilgili kurumlardan resmi bir açıklama yapılmadı.
Tahkim Kararının Arka Planı
Söz konusu tahkim süreci, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı üzerinden 21 Mayıs 2014 ile 30 Eylül 2018 tarihleri arasında gerçekleştirilen petrol sevkiyatlarına dayanıyor. Uluslararası Tahkim Mahkemesi, 13 Şubat 2023 tarihli kararında Türkiye’nin, Irak Merkezi Hükümeti’nin onayı olmadan petrol taşınmasına ve Ceyhan Limanı üzerinden yükleme yapılmasına izin verdiği, ayrıca petrolün Irak’ın resmi satış fiyatının altında satılmasına neden olduğu gerekçesiyle Irak’a net 1 milyar 471 milyon dolar tazminat ödemesine hükmetmişti.
Tahkim kararı, Türkiye ile Irak arasında uzun yıllardır devam eden enerji ve petrol ticaretine ilişkin en yüksek mali sonuç doğuran uluslararası uyuşmazlıklardan biri olarak kayıtlara geçmişti. Kararın ardından Ankara, tahkim hükmünün hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle Fransa’daki yetkili mahkemede iptal davası açıldığını duyurmuştu.
Kamu Zararı Tartışması Büyüyor
Deniz Yavuzyılmaz, Paris’teki davanın reddedildiğini ileri sürerek ortaya çıkan mali yükün kamu bütçesine yansıtılmaması gerektiğini savundu. Yavuzyılmaz, söz konusu tazminatın kamu kaynaklarından değil, sürece ilişkin sorumluluğu bulunan siyasi karar alıcılardan tahsil edilmesi gerektiğini ifade etti.
Muhalefet, uzun süredir Irak-Türkiye petrol hattına ilişkin tahkim sürecinde hükümetin kamuoyunu yeterince bilgilendirmediğini savunurken, ortaya çıkan tazminat yükünün kamu maliyesi üzerindeki etkilerinin ayrıntılı biçimde açıklanmasını talep ediyor. Özellikle ekonomik krizin derinleştiği bir dönemde milyarlarca dolarlık uluslararası tazminatın bütçeye olası etkileri yeni bir siyasi tartışma başlığı haline gelmiş durumda.
Resmi Açıklama Bekleniyor
Yavuzyılmaz’ın paylaştığı belgeler ve iddialar, Paris’teki yargı sürecinin sonucuna ilişkin yeni soru işaretlerini gündeme taşırken, dava sonucunun ve olası ödeme sürecinin resmi makamlar tarafından ayrıntılı biçimde açıklanması bekleniyor. Uzmanlar, uluslararası tahkim kararlarının uygulanma sürecinin yalnızca hukuki değil, aynı zamanda ekonomik ve diplomatik sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.
