TÜİK verilerine göre dar tanımlı işsizlik yüzde 8,1’e gerilerken, DİSK-AR’ın hesapladığı geniş tanımlı işsiz sayısı 11 milyon 946 bine yükseldi; işgücü piyasasında resmi tablo ile fiili durum arasındaki makas açılıyor.
Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), Şubat 2026 tarihli “İşsizlik ve İstihdamın Görünümü Raporu”nu yayımladı. Rapora göre, geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 29,9’a ulaşırken dar tanımlı işsizlik oranı ile arasındaki fark 21,8 puana çıktı. Geniş tanımlı kadın işsizliği ise yüzde 39,3 olarak hesaplandı.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 27 Şubat 2026’da yayımladığı Ocak 2026 Hanehalkı İşgücü Araştırması (HİA) sonuçlarına göre, mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı 2 milyon 819 bin oldu. DİSK-AR ise atıl işgücü, zamana bağlı eksik istihdam ve potansiyel işgücünü de içeren geniş tanımlı işsiz sayısını 11 milyon 946 bin olarak hesapladı.
Makas Açılıyor
Ocak 2024’te 3 milyon 233 bin olan dar tanımlı işsiz sayısı, Ocak 2025’te 3 milyon 25 bine, Ocak 2026’da ise 2 milyon 819 bine geriledi. Aynı dönemde geniş tanımlı işsiz sayısı ise 10 milyon 225 binden 11 milyon 946 bine yükseldi.
Dar tanımlı işsizlik oranı iki yılda yüzde 9,2’den yüzde 8,1’e düşerken, geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 25,3’ten yüzde 29,9’a çıktı. Geniş tanımlı işsiz sayısındaki iki yıllık artış 1,7 milyon, son bir yıldaki artış ise 577 bin olarak kaydedildi.
DİSK-AR, dar tanımlı işsizliğin gerilemesinin işgücü piyasasındaki gerçek durumu yansıtmadığını; geniş tanımlı göstergelerin işsizliğin yapısal biçimde arttığını ortaya koyduğunu vurguluyor.
Eksik İstihdam Ve Umutsuzluk
Rapora göre artışın temel nedeni, zamana bağlı eksik istihdam ve potansiyel işgücündeki yükseliş. Haftalık 40 saatten az çalışan ve daha fazla çalışmak isteyenlerin sayısı bir yılda 3,4 milyondan 3,9 milyona çıktı. Böylece 464 bin kişi daha eksik istihdam kapsamına girdi.
Potansiyel işgücü sayısı da 4,9 milyondan 5,3 milyona yükseldi. Başka bir ifadeyle 5,3 milyon kişi çalışmak istemesine rağmen iş bulamıyor. Bu kategori, iş aramaktan vazgeçenler ile iş arayıp hemen çalışamayacak durumda olanları da kapsıyor.
Kadınlar Ve Gençler Daha Kırılgan
Kadınlarda işsizlik tüm kategorilerde erkeklerin üzerinde seyretmeye devam ediyor. Geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 39,3’e ulaştı. Gençlerde dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 14,3 iken genç kadınlarda bu oran yüzde 19 olarak hesaplandı.
Öte yandan Ocak 2026 itibarıyla yaklaşık 2,3 milyon işsiz işsizlik ödeneğinden yararlanamadı. DİSK-AR’a göre her 10 işsizden 8’i işsizlik sigortası kapsamı dışında kalıyor.
Resmi Oran İle Gerçeklik Arasında
Dar tanımlı işsizlik yalnızca aktif olarak iş arayan ve kısa sürede çalışmaya başlayabilecek kişileri kapsıyor. Oysa geniş tanımlı işsizlik; eksik istihdam edilenleri, iş aramayı bırakmış olanları ve potansiyel işgücünü de içeriyor. Bu nedenle uzmanlar, dar tanımlı göstergenin işgücü piyasasının bütününü yansıtmada sınırlı kaldığına dikkat çekiyor.
Veriler, istihdam piyasasında nicel bir iyileşme görüntüsüne karşın, çalışma süreleri, gelir yetersizliği ve iş bulma umudunun zayıflaması gibi yapısal sorunların derinleştiğine işaret ediyor. Resmi işsizlik oranındaki gerileme, geniş tanımlı işsizliğin ulaştığı yaklaşık 12 milyonluk büyüklük karşısında tartışmalı hale geliyor.
- NHY / DİSK-AR, TÜİK
