Uluslararası Af Örgütü, Gazze’de Hamas’a bağlı güçlerin İsrail’le işbirliği yapmakla suçlanan Filistinlileri yargı süreci olmadan infaz ettiğini belirterek derhal durdurulması çağrısı yaptı; BM verilerine göre Ağustos 2024-Ocak 2026 döneminde Gazze’de en az 108 kişinin öldüğü 249 yargısız infaz ve ağır şiddet vakası kaydedilirken, bunların en az 60’ında Hamas bağlantılı güçlerin rolü tespit edildi.
Uluslararası Af Örgütü’nün 21 Ağustos 2026 tarihli raporu, Gazze’de savaşın ve ağır insani yıkımın gölgesinde ortaya çıkan bir başka hak ihlali alanına dikkat çekti: yargısız infazlar, işkence ve keyfi cezalandırmalar.
Örgüt, Hamas yönetimiyle bağlantılı güçlerin İsrail’le işbirliği yapmakla suçlanan Filistinlilere yönelik yargı süreci olmaksızın infazlarını belgeledi. Amnesty, savaş koşullarının, güvenlik krizinin veya adli kurumların işlevsiz hale gelmesinin insanların yaşam hakkını ve adil yargılanma hakkını ortadan kaldırmayacağını vurguladı.
Rapor, Hamas’ın Gazze’deki uygulamalarına yönelik eleştirileri İsrail’in Gazze’deki ağır ihlallerinden bağımsız bir başlık olarak ele alıyor. Amnesty aynı raporda İsrail’in Gazze’deki uygulamalarını soykırım, apartheid ve hukuka aykırı işgal çerçevesinde değerlendirmeyi sürdürdüğünü de belirtiyor.
BM Verileri: En Az 108 Ölüm
Amnesty’nin aktardığı Birleşmiş Milletler verilerine göre Ağustos 2024 ile Ocak 2026 arasında Gazze’de 249 yargısız infaz ve ağır fiziksel şiddet vakası tespit edildi. Bu olayların en az 108 ölümle sonuçlandığı, en az 60 vakada ise Hamas bağlantılı güçlerin rol aldığı belirtildi. Bazı infazların kamuya açık alanlarda gerçekleştirildiği, görüntülendiği ve Hamas’la bağlantılı sosyal medya hesaplarında yayımlandığı kaydedildi.
Bu rakamlar, Hamas’a atfedilen bütün ölümlerin aynı yöntemle veya aynı doğrudanlıkta gerçekleştiği anlamına gelmiyor. Amnesty’nin raporu, BM’nin belgelediği toplam 249 vakayla Hamas bağlantılı güçlerin dahil olduğu en az 60 vakayı birbirinden ayırıyor. Dolayısıyla rakamların doğru bağlam içinde verilmesi, Gazze’deki ihlallerin niteliğini tartışırken olduğu kadar sorumlulukların belirlenmesinde de kritik önem taşıyor.
Örgüt, Hamas’ın daha önce bazı olaylarla ilgili soruşturma başlatacağını açıkladığını ancak kendi bilgisi dahilinde bu infazlardan sorumlu herhangi bir kişinin bugüne kadar hesap vermediğini belirtti. Amnesty, Hamas yönetimine Kasım 2025’te bulgularının özetini gönderdiğini, Temmuz 2026’da da takip soruları yönelttiğini; ancak rapor yayımlandığında yeni bir yanıt alamadığını açıkladı.
Dughmush Ailesinin Sekiz Üyesi Öldürüldü
Amnesty’nin araştırmasında özellikle Ekim 2025’te Gazze kentinin El-Sabra Mahallesi’nde Dughmush ailesinin sekiz üyesinin öldürülmesi üzerinde duruluyor.
Örgüte göre sekiz silahsız erkek, İsrail’le işbirliği yapmakla suçlandıktan sonra kamuya açık biçimde öldürüldü. Amnesty’nin doğruladığı görüntülerde erkeklerin gözleri bağlı ve kelepçeli halde silahlı ve maskeli kişiler tarafından götürüldüğü, ardından yakın mesafeden vuruldukları belirtildi. Örgüt, kurbanların teslim olmalarının ardından kendilerine adil yargılanma güvencesi verildiğine ilişkin tanıklıklar bulunduğunu aktardı.
Amnesty ayrıca 17 Ekim 2025’te El-Bureij Mülteci Kampı’nda 57 yaşındaki Hişam el-Saftavi’nin öldürülmesini de belgeledi. Örgütün görüştüğü eşinin anlatımına göre, kendilerini El-Kassam Tugayları olarak tanıtan maskeli silahlı kişiler eve girdi; el-Saftavi gözaltına alınma emrine uymayınca vuruldu.
Örgütün araştırması, fotoğraf ve videoların doğrulanmasının yanı sıra 11 kurban yakını ve iki sağlık çalışanıyla yapılan görüşmelere, Hamas yetkililerinin açıklamalarına ve Hamas’ın askeri kanadı ile bağlantılı silahlı grupların Telegram hesaplarının incelenmesine dayanıyor.
Temmuz 2026’da Yeni İnfaz
Amnesty’nin belgelediği bir başka olay 1 Temmuz 2026’da Gazze kentinde meydana geldi.
Örgüte göre Hamas’ın silahlı kanadı El-Kassam Tugaylarıyla bağlantılı “Direniş Güvenliği” adlı yapı, İsrail’le işbirliği yapmakla suçladığı bir erkeğin kamuya açık biçimde infaz edildiğini duyurdu. İnfazın ardından kişinin tam adı ve kişisel bilgilerinin sosyal medyada paylaşılması, ailesini ve çocuklarını da riske atan bir ifşa ve hedef gösterme sürecine dönüştü.
Birkaç gün sonra El-Kassam Tugaylarıyla bağlantılı Telegram kanallarında başka bir kişinin “muhbir” olduğu iddiasıyla gözaltına alındığı ve günler içinde infaz edileceğinin duyurulduğu da Amnesty tarafından kayda geçirildi. Örgüt, bu tür uygulamaların yalnızca bireysel cinayetler olarak değil, Gazze’de hukuki süreçlerin dışında oluşturulan bir cezalandırma mekanizmasının parçası olarak değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
“Savaş, Hukuksuzluğun Gerekçesi Olamaz”
Amnesty International’ın araştırma, savunuculuk, politika ve kampanyalardan sorumlu kıdemli direktörü Erika Guevara-Rosas, savaş koşullarının yaşam hakkı, işkence yasağı ve adil yargılanma hakkını ortadan kaldırmadığını vurguladı.
Örgüt, Hamas ve bağlantılı güçlerden yargısız infazları durdurmalarını, bağımsız soruşturmalara izin vermelerini ve sorumluların hesap vermesini istedi. Amnesty’ye göre suç işlediğinden şüphelenilen kişilerin dahi ölüm cezasına veya yargısız öldürmeye maruz bırakılması kabul edilemez.
Burada ortaya çıkan temel mesele, savaşın yarattığı olağanüstü koşulların hukuk dışı uygulamalar için gerekçeye dönüştürülmesi. Bir kişinin İsrail’le işbirliği yapmakla suçlanması, onun yargılanmadan öldürülmesini meşru hale getirmiyor. Aynı şekilde, savaşın yarattığı güvenlik boşluğu da işkenceyi, keyfi tutuklamayı veya toplu cezalandırmayı hukuken kabul edilebilir kılmıyor.
Gazze’de Hak İhlallerinin İki Yönlü Gerçeği
Amnesty’nin raporu, Gazze’de yaşanan insan hakları ihlallerini yalnızca İsrail’in saldırıları üzerinden okumayan bir tablo ortaya koyuyor. Bu, Filistinlilerin maruz kaldığı hak ihlallerinin failine bakılmaksızın soruşturulması ve mağdurların adalet hakkının korunması gerektiği gerçeğini yeniden gündeme getiriyor.
Ancak bu durum, Hamas’ın işlediği iddia edilen suçların İsrail’in Gazze’deki eylemlerinden bağımsız bir siyasi bağlama sahip olduğu anlamına gelmiyor. Amnesty aynı döneme ilişkin değerlendirmelerinde İsrail’in Gazze’deki uygulamalarını soykırım, apartheid, zorla yerinden etme ve ağır uluslararası hukuk ihlalleri bağlamında ele almaya devam ediyor.
Bu nedenle Gazze’deki insan hakları tablosunu “bir tarafın suçu diğer tarafın suçunu meşrulaştırır” mantığıyla okumak mümkün değil. Sivillerin yaşam hakkı, hangi siyasi kimliğe sahip olduklarından veya hangi tarafın kontrolündeki bölgede bulunduklarından bağımsız.
Hamas’ın yargısız infazları, İsrail’in Gazze’deki ağır ihlallerine karşı bir gerekçe oluşturamayacağı gibi, İsrail’in savaş sırasında işlediği veya işlediği iddia edilen uluslararası hukuk suçları da Hamas bağlantılı güçlerin Filistinlilere yönelik infazlarını meşrulaştıramaz.
Adalet, Failden Bağımsız Bir Hak
Amnesty’nin raporunun ortaya koyduğu en önemli sonuç, Gazze’de savaşın yalnızca askeri bir çatışma değil, aynı zamanda hukukun ve hesap verebilirliğin çöktüğü bir alan haline gelmesinin yarattığı tehlike.
İsrail’le işbirliği suçlamasıyla yargılanmadan öldürülen Filistinliler için de, İsrail saldırılarında hayatını kaybeden siviller için de temel mesele aynıdır: Yaşam hakkı dokunulmazdır ve hiçbir silahlı güç kendisini yargıç ve infaz makamı yerine koyamaz.
Gazze’de gerçek bir hukuk düzeninin yeniden kurulabilmesi, yalnızca ateşkesin korunmasına değil, savaş boyunca ve savaş sonrasında işlenen ihlallerin bağımsız biçimde soruşturulmasına bağlı. Bunun yolu ise failin kim olduğuna bakmaksızın aynı hukuki ölçütün uygulanmasından geçiyor.
Adaletin ölçüsü, kimin adına işlendiği değil, işlenen suç karşısında hesap sorulup sorulmadığıdır.
- Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International), “Palestine: Hamas must stamp out extrajudicial executions and ensure justice for victims”, 21 Ağustos 2026. Amnesty International’ın raporu
- Birleşmiş Milletler Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu tarafından hazırlanan ve Amnesty International’ın aktardığı Gazze’deki yargısız infaz ve ağır şiddet vakalarına ilişkin veriler.
- Amnesty International – Palestine, Filistin’de insan hakları durumuna ilişkin güncel değerlendirmeler. Amnesty International – Filistin
