İstanbul’un Maltepe ilçesinde 39 yıllık binanın üç katı çöktü. İki kişi yaşamını yitirirken 10 kişi sağ kurtarıldı. Binaya sonradan kaçak katlar eklendiği açıklandı. Çöküşün ardından yapı güvenliği ve denetim sorumluluğu yeniden gündeme geldi.
İstanbul’un Maltepe ilçesinde sabaha karşı meydana gelen bina çökmesi iki kişinin yaşamını yitirmesine neden oldu. Cevizli Mahallesi Doğu Sokak’ta bulunan yedi katlı binanın ilk üç katı saat 05.40 sıralarında henüz belirlenemeyen bir nedenle çöktü. Enkaz altında kalanlardan 10 kişi sağ kurtarılırken iki kişinin cansız bedenine ulaşıldı. Kurtarma ekipleri enkazda kaldığı değerlendirilen diğer kişilere ulaşmaya çalışırken binanın ayakta kalan bölümlerinin de çökme tehlikesi taşıması çalışmaları güçleştirdi.
İstanbul Valisi Davut Gül, 1987 yılında inşa edilen binanın zemin katında dükkân, üst katlarında ise toplam 12 daire bulunduğunu açıkladı. Nüfus kayıtlarına göre 33 kişinin yaşadığı binanın çöken bölümünde dört daire doğrudan zarar gördü. Çökme sırasında üst katlarda bulunanlar ekipler tarafından tahliye edilirken enkaz altında kalanlara ulaşmak için AFAD, itfaiye, UMKE ve sağlık ekipleri seferber edildi. Arama kurtarma köpeklerinin de kullanıldığı çalışmalar sırasında çevredeki binalar güvenlik amacıyla boşaltıldı, sokak trafiğe kapatıldı.
Binanın Projesi Dört Katlıydı
Çöküşün ardından binanın yapı geçmişine ilişkin dikkat çekici bilgiler ortaya çıktı. Maltepe Belediye Başkanı Esin Köymen, 39 yıllık binanın onaylı projesinin dört katlı olduğunu, sonradan üç kat daha eklendiğini açıkladı. Yedi katlı olarak kullanılan binadaki kaçak katlar, İstanbul’da uzun yıllardır tartışılan imar denetimi ve yapı güvenliği sorununu yeniden gündeme taşıdı.
Binanın zemin katında bir tekstil atölyesinin bulunduğu, çökme sırasında işyerinin boş olduğu öğrenildi. İşyerinde daha önce tadilat yapılıp yapılmadığı ve taşıyıcı sisteme müdahalede bulunulup bulunulmadığı da araştırılıyor. Atölyenin işletmecisi Fatma Kaya, kolon kesilmediğini savunurken binadaki çatlakların nisan ayından sonra belirgin biçimde büyüdüğünü söyledi. Çöküşün kesin nedeninin belirlenmesi için teknik incelemeler sürüyor.
İçişleri Bakanlığı, binanın planlanması, inşası ve sonraki tadilat süreçlerinde kamu görevlilerinin ihmali ya da sorumluluğu bulunup bulunmadığını araştırmak üzere iki mülkiye müfettişi görevlendirdi. Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı da olayla ilgili adli soruşturma başlattı.
Enkazın Altında Yalnız İnsanlar Değil, Sorular da Var
Maltepe’deki çöküş, İstanbul’un yapı stokuna ilişkin uzun süredir gündemde bulunan sorunları yeniden görünür hale getirdi. Bir binanın onaylı projesinden farklı biçimde büyütülmesi, yıllar içinde geçirdiği değişiklikler ve taşıyıcı sisteminin güvenliği yalnız bina sahiplerini değil, bu süreçleri denetlemekle görevli kamu kurumlarını da ilgilendiriyor.
Maltepe’de şimdi yanıt bekleyen sorular bulunuyor: Binaya eklenen katlar hangi tarihlerde yapıldı? Bu değişiklikler hakkında hangi işlemler gerçekleştirildi? Binanın taşıyıcı sisteminin güvenliği daha önce incelendi mi? İşyerinde yapılan tadilatların çöküşle herhangi bir bağlantısı var mı? Çatlaklara ilişkin önceden bir bildirimde bulunuldu mu?
Bu soruların yanıtları adli ve teknik incelemeler sonucunda ortaya çıkacak. Ancak olay, yapı güvenliğinin yalnız deprem anında hatırlanacak bir sorun olmadığını bir kez daha gösterdi. İstanbul’da milyonlarca insanın yaşadığı binaların güvenliği, inşa edildikleri tarihten bugüne geçirdikleri bütün değişikliklerin izlenmesini ve etkili biçimde denetlenmesini gerektiriyor.
Maltepe’de sabahın erken saatlerinde çöken binanın önünde kurtarma ekipleri yaşam kurtarmak için çalışırken geride kalan aileler yakınlarından gelecek haberleri bekliyor. İki insanın yaşamını yitirdiği olayın ardından başlatılan soruşturma yalnız çöküşün teknik nedenini değil, binanın bugüne kadar hangi koşullarda kullanılabildiğini de aydınlatmak zorunda.
Çünkü bir binanın güvenliği yalnız onu yapanların değil, yıllar boyunca ayakta kalmasına izin veren denetim düzeninin de sorumluluğudur.
TB / Anadolu Ajansı · Demirören Haber Ajansı · Associated Press · Sözcü · Cumhuriyet · T24 · Independent Türkçe · Maltepe Ekspres · Habertürk
