Motorine bu gece yarısından itibaren 4 lira 20 kuruş zam yapılması beklenirken, eşel mobil sistemi kapsamında kullanılan ÖTV desteği de fiilen sona eriyor. Motorinde ÖTV’nin sıfırlanmasıyla birlikte, uluslararası petrol fiyatlarında yaşanacak yeni artışların tamamı artık doğrudan pompa fiyatlarına yansıyacak. Bu durum, akaryakıt enflasyonunda yeni ve daha sert bir dönemin habercisi olarak değerlendiriliyor.
Motorin Birçok İlde 80 Lira Sınırını Aşıyor
Akaryakıt piyasasında küresel enerji krizinin etkileri sürerken, motorine bu gece yarısından itibaren geçerli olmak üzere 4 lira 20 kuruş zam bekleniyor. Zam sonrasında birçok ilde motorinin litre fiyatının 80 liranın üzerine çıkacağı öngörülüyor.
Sektör kaynaklarına göre uluslararası fiyatlamaya göre hesaplanan gerçek artış yaklaşık 5 lira 50 kuruş düzeyinde bulunuyor. Ancak eşel mobil mekanizması kapsamında kalan yaklaşık 1 lira 27 kuruşluk Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) indirimi kullanılarak zamın bir bölümü vergi üzerinden karşılanacak. Böylece pompa fiyatına yansıyacak artış 4 lira 20 kuruş seviyesinde kalacak.
Bu düzenlemeyle birlikte motorindeki ÖTV tamamen sıfırlanmış olacak. Dolayısıyla bundan sonraki fiyat artışlarında vergi indirimiyle dengeleme imkânı kalmayacak.
Küresel Enerji Krizi Fiyatları Yukarı Taşıyor
Motorindeki sert artışın arkasında küresel enerji piyasalarında yaşanan gelişmeler bulunuyor. ABD ile İran arasında tırmanan gerilim, Hürmüz Boğazı’ndaki arz güvenliği endişeleri ve Rusya’nın dizel ihracatını yasaklaması, petrol ürünlerinin uluslararası fiyatlarını hızla yükseltti.
Brent petrolün varil fiyatı 100 doların üzerine çıkarken, küresel piyasalarda motorinin metrik ton fiyatı da 1.280 dolara kadar yükseldi. Sonrasında sınırlı bir gerileme yaşansa da fiyatlar hâlen yaklaşık 1.270 dolar seviyesinde seyrediyor.
Uluslararası piyasalardaki bu maliyet artışı, Türkiye’de döviz kuru etkisiyle birleşerek akaryakıt fiyatları üzerinde ek baskı oluşturuyor.
Eşel Mobilin Koruma Etkisi Sona Eriyor
Mart ayında yeniden devreye alınan eşel mobil uygulaması, uluslararası fiyat artışlarının tüketiciye doğrudan yansımasını sınırlamak amacıyla ÖTV gelirlerinden fedakârlık yapılmasına dayanıyordu.
Sektör temsilcileri, sistem uygulamaya alındığında motorindeki ÖTV’nin litre başına yaklaşık 14 lira seviyesinde bulunduğunu, art arda gelen zamlar nedeniyle bu tutarın bugün itibarıyla 1 lira 27 kuruşa kadar gerilediğini belirtiyor. Bu gece uygulanacak zamla birlikte ise motorindeki ÖTV tamamen sıfırlanacak.
Bu gelişme, enerji piyasasında bundan sonra oluşabilecek her yeni maliyet artışının vergi tamponu olmaksızın doğrudan tüketici fiyatlarına yansıyacağı anlamına geliyor.
Benzinde De Yeni Zam Beklentisi Güçleniyor
Akaryakıt sektöründe beklentiler yalnızca motorinle sınırlı değil. Sektör kaynakları, uluslararası fiyat hareketlerinin sürmesi halinde benzine de hafta başında yeni bir zam yapılabileceğini ifade ediyor.
Uzmanlara göre akaryakıt fiyatlarındaki artış yalnızca bireysel araç kullanıcılarını etkilemiyor; taşımacılık, lojistik, sanayi ve tarım sektörlerinde maliyetleri yükselterek gıda başta olmak üzere geniş bir ürün yelpazesinde yeni fiyat artışlarını tetikleme potansiyeli taşıyor. Bu nedenle akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş, enflasyonla mücadele açısından da önemli bir risk unsuru olarak görülüyor.
