Haberler

Devlet Bahçeli’yi Ciddiye Almak

24 Temmuz 2026

Devlet Bahçeli’nin siyaset yapma biçiminin en dikkat çekici özelliklerinden biri, kamuoyunun gündemine güçlü cümlelerle giren öneriler ortaya atmasıdır. Ancak bu önerilerin önemli bir kısmı, ilk açıklamanın ardından ya sessizce unutulur ya da siyasal sürecin hiçbir aşamasında karşılık bulmaz. Bu nedenle Bahçeli’nin her yeni çıkışı, önerinin içeriğinden çok, gerçekten bir siyasal iradeyi mi temsil ettiği yoksa gündem oluşturmaya dönük bir müdahale mi olduğu sorusunu akla getiriyor.

Son olarak, CHP’den ayrılarak yeni bir parti kurma aşamasına gelen Özgür Özel ve arkadaşlarının, milletvekili sayılarına göre siyasi partilere yapılan Hazine yardımından pay almasının “etik” olacağını söyledi. İlk bakışta bu, siyasi rekabeti kolaylaştıran ve temsilde adaleti güçlendiren bir öneri gibi okunabilir. Ancak Türkiye’nin yakın siyasi hafızası, Bahçeli’nin açıklamalarını değerlendirirken yalnızca söylenen cümlelere değil, o cümlelerin siyasal hayatta nasıl bir karşılık bulduğuna da bakmayı zorunlu kılıyor.

Çünkü siyasette asıl belirleyici olan, ne söylediğiniz değil; söylediğinizin arkasında durup durmadığınızdır. Bir öneriyi kamuoyu önünde dile getirmek kolaydır. Zor olan, o öneriyi yasa teklifine dönüştürmek, Meclis’te savunmak ve gerçekleşmesi için siyasal mücadele vermektir. Geçmişte Bahçeli’nin benzer başlıklarda yaptığı birçok çıkışın, yasama sürecinde aynı kararlılıkla takip edilmediği görüldü. Hatta kimi zaman kamuoyuna verilen mesajlarla Meclis’teki siyasi tutum arasında belirgin farklılıklar ortaya çıktı. Bu durum, yeni önerilerin de doğal olarak ihtiyatla karşılanmasına yol açıyor.

Ancak bu son çıkışın tartışılması gereken yönü yalnızca tutarlılık meselesi değildir. Daha önemli olan, bu önerinin siyasal sonuçlarıdır.

Yeni kurulan partilerin en büyük sorunu, yalnızca örgütlenmek değildir. Aynı zamanda toplumsal meşruiyetlerini ve mali bağımsızlıklarını inşa etmektir. Demokratik siyaset, yalnızca seçimlerde oy almakla değil, toplumun gönüllü desteğini örgütleyebilmekle de güç kazanır. Üyelik aidatları, küçük bireysel bağışlar, gönüllü emek ve toplumsal dayanışma, bir siyasal hareketin yalnızca finansman kaynakları değil, aynı zamanda toplumla kurduğu ilişkinin de göstergesidir.

Tam da bu nedenle, yeni kurulacak bir partinin daha ilk günden Hazine yardımına bağımlı hâle gelmesini teşvik eden her yaklaşım üzerinde dikkatle düşünmek gerekir.

Çünkü Hazine yardımı, demokratik hayatın meşru araçlarından biridir; ancak hiçbir zaman toplumsal desteğin yerine geçemez. Bir partinin gerçek gücü, devlet bütçesinden aldığı payla değil, toplumun ona ne kadar sahip çıktığıyla ölçülür. Siyasetin mali zemini ile toplumsal zemini birbirinden koparıldığında, partiler yurttaşlara değil, kamu kaynaklarına yaslanmaya başlar.

Bu yüzden asıl tartışılması gereken soru şudur: Yeni bir siyasal hareketin önceliği, Hazine’den pay almak mı olmalıdır; yoksa toplumdan güven ve destek üretmek mi?

Demokratik siyasetin doğal cevabı bellidir. Toplumun desteğini kazanamayan bir hareketin mali olarak güçlendirilmesi, onu siyasal olarak da güçlendirmez. Buna karşılık, toplumla güçlü bağ kurabilen bir hareket, mali kaynaklarını da büyük ölçüde o toplumsal bağın içinden üretir. Bu yalnızca ekonomik bir tercih değil, aynı zamanda demokratik meşruiyetin de temelidir.

Belki de bu nedenle Bahçeli’nin önerisi, ilk bakışta yeni bir partiye kolaylık sağlayan bir teklif gibi görünse de, siyasal açıdan farklı bir sonucu da beraberinde getirebilir. Toplumun desteğiyle ayakta duracak, üyelerinin ve gönüllülerinin katkısıyla büyüyecek bir siyasal hareket yerine, daha kuruluş aşamasında devlet kaynaklarına bağımlı bir yapı tasavvuru, siyasetin toplumsal karakterini zayıflatma riski taşır.

Demokrasi, devletin toplum adına konuştuğu değil, toplumun siyaset üzerinde söz sahibi olduğu rejimdir. Siyasi partilerin gerçek sermayesi de Hazine kasası değil, toplumun güvenidir.

Çünkü bir partiyi iktidar alternatifi yapan şey, aldığı kamu yardımı değildir.

Onu ayakta tutan, halkın cebinden verdiği küçük katkılar, emeği, inancı ve ortak geleceğe dair kurduğu umuttur. Siyasetin gerçek hazinesi de tam olarak budur.