Yedi ilden işçi temsilcilerinin katılımıyla Gaziantep’te toplanan BİRTEK-SEN Genişletilmiş Merkez Yönetim ve Temsilciler Kurulu, tekstil işkolunda ağırlaşan çalışma koşullarına karşı yeni bir örgütlenme programı açıkladı. Düşük ücretler, işten çıkarmalar, geciken maaşlar, iş cinayetleri ve sendikal baskıların ele alındığı toplantıda, yaklaşan asgari ücret görüşmeleri öncesinde işyerlerinde örgütlenmenin yaygınlaştırılması kararlaştırıldı.
Türkiye’nin en önemli tekstil üretim merkezlerinden Gaziantep, bu kez fabrikalardan yükselen işçi taleplerinin ortak bir mücadele programına dönüştürüldüğü toplantıya ev sahipliği yaptı. Birleşik Tekstil Dokuma ve Deri İşçileri Sendikası (BİRTEK-SEN), yedi ilden gelen temsilcilerinin katılımıyla Genişletilmiş Merkez Yönetim ve Temsilciler Kurulunu topladı. Bir gün süren toplantıda Türkiye’deki siyasi ve ekonomik gelişmeler, işçi hareketinin durumu, tekstil işçilerinin ağırlaşan yaşam koşulları ve önümüzdeki dönemin örgütlenme hedefleri değerlendirildi.
Sendikanın toplantı sonrasında yayımladığı açıklamada, ücretlerin yaşam maliyetleri karşısında giderek yetersiz kaldığı, işten çıkarmaların ve ücret gecikmelerinin işçiler üzerinde ağır sonuçlar yarattığı belirtildi. İş cinayetleri, sendikal baskılar ve işverenlerle uzlaşmacı ilişkiler kurduğu ileri sürülen sendikal anlayışlar da toplantının gündemindeydi.
BİRTEK-SEN, yaşanan sorunlara rağmen farklı işyerlerinde sürdürülen direnişlerin örgütlü mücadelenin önemini gösterdiğini vurgulayarak önümüzdeki dönemde şehir şehir, mahalle mahalle ve işyeri işyeri toplantılar düzenleyeceğini duyurdu.
Tekstil Fabrikalarında Büyüyen Geçim Sıkıntısı
Gaziantep ve çevresindeki tekstil üretim merkezleri, son yıllarda ücret anlaşmazlıklarının, işten çıkarmaların ve çalışma koşullarına ilişkin protestoların yoğunlaştığı bölgeler arasında bulunuyor. Üretim maliyetlerinin yükseldiğini ve siparişlerin azaldığını belirten işverenler, sektördeki daralmaya dikkat çekerken işçiler krizin sonuçlarının düşük ücretler, geciken ödemeler ve iş güvencesinin zayıflaması biçiminde kendilerine yansıdığını ifade ediyor.
BİRTEK-SEN’in 2025 yılında yayımladığı tekstil sektörü raporunda da ücretlerin yaşam maliyetlerini karşılamakta yetersiz kaldığına, özellikle kadın işçilerin düşük ücret ve güvencesiz çalışma koşullarından daha fazla etkilendiğine dikkat çekilmişti. Sendika, ekonomik sorunların yalnızca fabrikaların üretim koşullarıyla değil, çalışanların yaşamlarını sürdürebilme olanaklarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisinin Mart 2026’da yayımladığı rapora göre Gaziantep’te son 13 yılda en az 555 işçi çalışırken yaşamını yitirdi. Bu veri, sendikanın toplantısında iş cinayetlerinin neden temel mücadele başlıklarından biri olarak ele alındığını da ortaya koyuyor.
Sırma Halı’dan Şık Makas’a Uzanan Mücadele
BİRTEK-SEN’in yeni örgütlenme kararları, son yıllarda tekstil işkolunda yaşanan direnişlerden bağımsız değil. Gaziantep Başpınar Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyet gösteren Sırma Halı fabrikasında işçiler, ücretlerinin gecikmesi ve zam farklarının ödenmemesi nedeniyle Mart 2026’da iş bırakmıştı.
İşçilerin eylemine destek veren BİRTEK-SEN Genel Başkanı Mehmet Türkmen, yaptığı konuşmanın ardından 16 Mart’ta tutuklandı. Türkmen’in tutuklanması, sendikal faaliyetlerin sınırları ve işçilerin hak arama özgürlüğü konusunda tartışmalara yol açtı. Yaklaşık iki ay tutuklu kalan Türkmen, 12 Mayıs’ta görülen ilk duruşmada beraat etti.
Tekstil işçilerinin uzun süreli mücadelelerinden biri de Tokat’taki Şık Makas fabrikasında yaşandı. Ücretlerini ve haklarını alamadıklarını belirten işçilerin yaklaşık dokuz ay süren direnişi, Haziran 2026’da kazanımla sonuçlandı.
BİRTEK-SEN’in aynı ay Gaziantep’te düzenlediği ikinci olağan kongrede duyurulan bu gelişme, sendikanın örgütlenme çalışmalarında önemli bir örnek olarak değerlendirildi. Sendika, kongre sonuç bildirgesinde 2022-2026 yılları arasında tekstil işkolunda yüzü aşkın fiilî grev ve direniş yaşandığını, bunların büyük bölümünde aktif rol üstlendiğini açıkladı.
Asgari Ücret Görüşmeleri Öncesinde Örgütlenme Çağrısı
Genişletilmiş Merkez Yönetim ve Temsilciler Kurulunun aldığı kararlar arasında yaklaşan asgari ücret görüşmeleri özel bir yer tuttu.
Sendika, ücretlerin yalnızca işçilerin temel ihtiyaçlarını karşılayacak düzeyde değil, yoksulluk sınırının üzerinde ve insanca yaşamaya olanak sağlayacak biçimde belirlenmesini istedi.
Toplantıda işten çıkarmalara ve işçilerin aleyhine kullanılan işten çıkış kodlarına karşı mücadele edilmesi, kıdem tazminatı ve işsizlik haklarının güvence altına alınması, iş cinayetlerinin önlenmesi ve emeklilerin insanca yaşayabilecekleri bir gelire kavuşması temel hedefler arasında sıralandı.
BİRTEK-SEN, asgari ücretin belirlenmesi sürecinde işçilerin yalnızca hükümetin ve mevcut sendikal yapıların kararlarını bekleyen bir konumda kalmaması gerektiğini savundu.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Yaklaşan asgari ücret döneminde kaderimizi hükümetin ve işbirlikçi sendika ağalarının insafına bırakmayacağız. İşyerlerinde güçlü birlikler kuracak, yaygın üyelik kampanyalarıyla BİRTEK-SEN’i büyüteceğiz.”
Bu açıklama, sendikanın ücret mücadelesini yalnızca merkezi görüşmelerle sınırlamayıp işyerlerindeki örgütlenmeyle birlikte yürütmeyi hedeflediğini gösteriyor.
Sendikal Örgütlenmenin Önündeki Engeller de Gündemde
Toplantının dikkat çeken başlıklarından biri, sendikal örgütlenmenin yalnızca üye sayısını artırmaktan ibaret olmadığına ilişkin değerlendirmelerdi.
BİRTEK-SEN, işçilerin kendi temsilcilerini seçebildiği, karar süreçlerine doğrudan katılabildiği ve işyerlerindeki sorunlara birlikte çözüm arayabildiği örgütlenmeler oluşturmayı hedeflediğini açıkladı.
Sendika, bazı sendikal yapıların işverenlerle kurduğu ilişkilerin işçilerin hak arama olanaklarını sınırlandırdığını ileri sürerek bu anlayışa karşı işçilerin söz ve karar sahibi olduğu bir sendikacılık modelini savunuyor.
Türkiye’de sendikal örgütlenmenin önündeki engeller ise yalnızca tekstil işkoluna özgü değil. İşten çıkarılma korkusu, sendikal faaliyetlere yönelik baskılar, toplu iş sözleşmesi yetkisine ilişkin yasal koşullar ve işyerlerindeki güvencesizlik, farklı sektörlerde çalışan işçilerin de karşılaştığı sorunlar arasında bulunuyor.
BİRTEK-SEN’in toplantısında alınan kararlar, bu nedenle yalnızca tekstil işçilerinin ücret taleplerini değil, örgütlenme hakkının kullanılabilmesini de kapsıyor.
“Birleş, Örgütlen, Değiştir”
Gaziantep’te gerçekleştirilen toplantının sonunda BİRTEK-SEN, önümüzdeki dönemde örgütlenme çalışmalarını farklı illere yayacağını, işyerlerinde güçlü ve kalıcı temsilcilikler oluşturacağını ve yaygın üyelik kampanyaları düzenleyeceğini duyurdu.
Sendikanın açıklamasında işçilerin, emeklilerin ve diğer emekçi kesimlerin farklı alanlarda yürüttüğü mücadelelerin ortak sorunlara işaret ettiği belirtildi. Düşük ücretler, işsizlik, güvencesizlik ve emeklilik gelirlerinin yetersizliği karşısında dayanışmanın güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Türkiye’de tekstil işkolunun yaşadığı ekonomik daralma ve üretimdeki dönüşüm, işverenler açısından maliyet ve rekabet sorunu olarak tartışılırken işçiler açısından gündelik yaşamı sürdürebilme meselesine dönüşüyor. Fabrikada üretilen ürünlerin ekonomik değeriyle o üretimi gerçekleştiren insanların yaşam koşulları arasındaki ilişki, sendikanın yeni mücadele programının merkezinde bulunuyor.
BİRTEK-SEN, toplantı sonunda yaptığı açıklamayı şu sözlerle tamamladı:
“Çünkü biliyoruz: Bu sefalet ve kölelik düzeni birleşirsek değişir! Birleş, örgütlen, değiştir!”
Yedi ilden temsilcilerin Gaziantep’te bir araya gelmesiyle açıklanan programın önümüzdeki aylarda işyerlerinde nasıl karşılık bulacağı, tekstil işçilerinin ücret ve çalışma koşullarına ilişkin mücadelelerinin seyrini de belirleyecek.
TB / BİRTEK-SEN, ANKA Haber Ajansı, Euronews Türkçe, Gazete Patika, Birleşik Metal-İş, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi, Gerçek Gazetesi, Umut-Sen
