İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, Birleşmiş Milletler Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese’ye “Sivil Liyakat Nişanı” vererek yalnızca bir diplomatı değil, Gazze’de süren yıkım karşısında uluslararası sessizliği kıran bir vicdan hattını da onurlandırdı. ABD yaptırımlarına rağmen geri adım atmayan Albanese’nin ödüllendirilmesi, Filistin konusunda büyüyen küresel çatlağın artık siyasi değil ahlaki bir meseleye dönüştüğünü bir kez daha görünür kıldı.
Gazze’nin Tanıklığını Dünyaya Taşıyan Bir Ses
Madrid’de düzenlenen törende konuşan Sánchez, Francesca Albanese için “Dünyanın vicdanını ayakta tutan bir sese bu nişanı vermek onurdur” derken, aslında son yıllarda Batı siyasetinde giderek yalnızlaşan bir pozisyonu da açık biçimde savundu. Çünkü Albanese, yalnızca Birleşmiş Milletler bünyesinde görev yapan bir raportör değil; Gazze’de yaşanan yıkımı “insani kriz” sınırlarının ötesinde değerlendiren ve İsrail’in saldırıları karşısında uluslararası hukukun işletilmesi gerektiğini yüksek sesle dile getiren en görünür isimlerden biri hâline geldi.
İsrail’in Gazze saldırıları boyunca hazırladığı raporlar, yaptığı açıklamalar ve uluslararası hukuk çağrıları nedeniyle yoğun siyasi baskıyla karşı karşıya kalan Albanese, özellikle ABD ve İsrail yanlısı çevrelerin hedefi oldu. Washington yönetiminin yaptırım kararları, diplomatik baskılar ve itibarsızlaştırma kampanyaları, Albanese’nin geri adım atmasını sağlamadı. Aksine Albanese, Birleşmiş Milletler kürsüsünden ve uluslararası platformlardan Filistinlilerin maruz kaldığı yıkımı “cezasız bırakılan sistematik bir şiddet düzeni” olarak tanımlamayı sürdürdü.
Sánchez’in Çizdiği Siyasal Hat
Pedro Sánchez’in Albanese’ye verdiği destek ise yalnızca sembolik bir ödül töreni olarak okunmuyor. İspanya hükümeti son dönemde Avrupa içinde İsrail politikalarına karşı en sert tutum alan yönetimlerden biri hâline geldi. Madrid yönetimi, Filistin devletinin tanınması yönündeki adımları desteklerken, Gazze’deki saldırıların uluslararası hukuk bakımından soruşturulması gerektiğini de savundu.
Bu çizgi, Avrupa Birliği içinde özellikle Almanya ve bazı Batılı hükümetlerin İsrail’e koşulsuz desteğiyle belirgin biçimde ayrışıyor. Sánchez hükümeti, Gazze meselesini yalnızca diplomatik bir başlık olarak değil; insan hakları, savaş hukuku ve demokratik değerler açısından tarihsel bir sınav olarak konumlandırıyor.
Törenin asıl dikkat çekici yönlerinden biri ise ödülün zamanlaması oldu. Çünkü Albanese hakkında yürütülen uluslararası baskılar sürerken verilen bu nişan, Avrupa’dan gelen açık bir siyasal koruma mesajı olarak değerlendirildi. Madrid yönetimi böylece, Filistin konusunda eleştirel seslerin susturulmasına karşı sembolik ama güçlü bir pozisyon aldı.
Uluslararası Sessizlikte Açılan Çatlak
Gazze’de on binlerce insanın yaşamını yitirdiği, hastanelerin, okulların ve sivil yaşam alanlarının hedef alındığı bir dönemde Francesca Albanese gibi isimlerin önemi yalnızca diplomatik görevlerinden kaynaklanmıyor. Çünkü uluslararası sistemin büyük bölümü ya sessiz kalıyor ya da yaşananları “güvenlik” başlığı altında meşrulaştırıyor.
Bu nedenle Albanese’nin raporları, açıklamaları ve hukuki çağrıları, yalnızca Birleşmiş Milletler belgeleri değil; aynı zamanda tarihe düşülen tanıklık notları olarak görülüyor. Sánchez’in verdiği ödül de tam bu noktada anlam kazanıyor: Gazze konusunda konuşmanın bedelinin büyüdüğü bir dönemde, susmayanların hâlâ dünyanın başka köşelerinde görüldüğünü gösteriyor.
Filistin meselesi bugün yalnızca Ortadoğu’nun değil; hukukun, insan haklarının ve küresel vicdanın geleceğini belirleyen temel eşiklerden biri hâline gelmiş durumda. Madrid’de verilen bu nişan da, devletlerin diplomatik hesaplarıyla insanlığın ortak vicdanı arasındaki gerilimin sembollerinden biri olarak tarihe geçti.
