Giresun’un Şebinkarahisar ilçesinde Çiftlik ve Avutmuş mahallelerinde tarım arazileri ve meraları kapsayan GES projesine karşı köylülerin direnişi büyüyor. İş makinelerinin tarım alanlarına girmesiyle yeniden alevlenen tepkilerin ardından yurttaşlar yürüyüş düzenledi: “GES’e karşı değiliz, yanlış yere GES yapılmasına karşıyız.”
Giresun’un Şebinkarahisar ilçesinde güneş enerjisi santrali projesi, bölge halkı ile proje sahasının karşı karşıya geldiği yeni bir gerilime dönüştü. Çiftlik ve Avutmuş mahallelerinde kurulması planlanan GES’e karşı çıkan yurttaşlar, santralin tarım alanları ve meralar üzerinde kurulmasına tepki göstererek mücadele başlattı.
Tepkinin merkezinde ise yenilenebilir enerjiye karşı çıkış değil, üretim yapılan toprağın ve hayvancılığın temelini oluşturan meraların enerji yatırımı için kullanılması bulunuyor. Bölge halkı, alternatif alanların değerlendirilmesini ve proje yerinin yeniden ele alınmasını istiyor. 23 Eylül’de Yumru Kaya mevkisinde bir araya gelen yurttaşlar, muhtarlar ve siyasi parti temsilcileri yürüyüş ve basın açıklaması düzenledi.
İş Makineleri Tarlalara Girdi, Köylüler Çalışmayı Durdurdu
Gerilim, eylül ayı ortasında proje sahasına iş makinelerinin girmesiyle yeniden yükseldi.
Yerel basında yer alan bilgilere göre Mor Enerji tarafından yürütülen proje kapsamında iş makineleri Çiftlik Mahallesi’ndeki tarım alanlarına girdi. Yıllardır tarım ve hayvancılık için kullanılan arazilerin zarar göreceğini belirten mahalle sakinleri çalışmalara tepki gösterdi ve girişimleri sonucunda sahadaki çalışmaların durdurulduğu bildirildi.
Çiftlik Mahallesi Muhtarı Ramazan Tergek ile Avutmuş Mahallesi Muhtarı Çetin Eraslan ve mahalle sakinleri daha sonra Şebinkarahisar Kaymakamlığı ve Belediye Başkanlığı nezdinde girişimlerde bulundu.
Ancak bölge halkının itirazı yeni değil. GES projesi aylardır köylülerin gündeminde.
“GES’e Değil, Yanlış Yere Karşıyız”
23 Eylül’deki eylemde konuşan Çiftlik Mahallesi Muhtarı Ramazan Tergek, itirazlarının güneş enerjisi üretimine yönelik olmadığını özellikle vurguladı.
Tergek, “GES’e karşı değiliz. Yanlış yere GES yapılmasına karşıyız” diyerek, enerji üretiminin tarım toprağı, mera, yaban hayatı ve doğal yaşam alanları pahasına yapılmaması gerektiğini söyledi.
Projenin planlandığı alanın tarım ve hayvancılık amacıyla kullanıldığını belirten Tergek, bölgede endemik bitkilerin de bulunduğunu ifade ederek, “Enerji üretmek için neden verimli tarım arazilerimizi feda etmek zorundayız?” diye sordu. Yetkililerden proje yerinin yeniden değerlendirilmesini ve alternatif alanların araştırılmasını istedi.
Avutmuş Mahallesi Muhtarı Çetin Eraslan ise kurumlara yaptıkları başvurulardan sonuç alamadıklarını belirterek, “Meralarımızda hayvanlarımız otluyor, arazilerimiz ekilip biçiliyor. Daha ne yapmamız, ne söylememiz gerekiyor?” dedi.
Eraslan, “Elimizden geleni yapacağız, sonuna kadar direneceğiz” sözleriyle mücadeleyi sürdüreceklerini açıkladı. Proje için yaklaşık 220 dönümlük alan ayrıldığını ileri süren Eraslan, GES’in çevresindeki tarım arazilerinde üretimin nasıl sürdürüleceğinin de açıklanmasını istedi.
Projenin ÇED Kararı 2025’te Verildi
Tartışmanın bir diğer boyutunu ise projenin hukuki ve idari geçmişi oluşturuyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Giresun İl Müdürlüğü kayıtlarına göre MOR Yatırım Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından Çiftlik Mahallesi 844 ada 6 parsel ile Avutmuş Mahallesi 569 ada 2 ve 11 parsellerde planlanan Ada Güneş Enerji Santrali ve Elektrik Depolama Tesisi için 3 Mart 2025 tarihinde “ÇED Olumlu” kararı verildi.
Resmi kayıtlarda proje, 12 MWm/12 MWp kurulu güç, 10 MWe elektrik üretim kapasitesi ve 10 MWh depolama kapasitesiyle tanımlanıyor. Proje alanı ise 13 hektar olarak belirtiliyor.
Ancak ÇED kararının bulunması, bölgede yaşayanların itirazlarının sona erdiği anlamına gelmedi. Tam tersine, özellikle tarım ve hayvancılıkla geçinen mahallelerde proje sahasının seçimine ilişkin tartışma büyümeye devam etti.
Mera Tartışması Meclis’e De Taşındı
Şebinkarahisar’daki GES tartışması daha önce TBMM gündemine de taşındı.
CHP Giresun Milletvekili Elvan Işık Gezmiş, Haziran ayında yaptığı Meclis konuşmasında Şebinkarahisar’ın Avutmuş ve Çiftlik mahallelerinde yaklaşık 200 dönümlük arazinin güneş enerji santrallerine tahsis edildiğini belirtti. Gezmiş, söz konusu alanlarda buğday tarımı yapıldığını, hayvancılık için mera olarak kullanıldığını ve endemik bitkilerin bulunduğunu ifade etti.
Gezmiş, bölge halkının itirazlarına rağmen meraların enerji projelerine tahsis edilmesini eleştirerek konuyu Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na soru önergesiyle taşıdı.
Böylece Şebinkarahisar’daki tartışma yalnızca yerel bir çevre meselesi olmaktan çıkarak TBMM gündemine de girmiş oldu.
“Toprak Olmazsa Geleceğimiz Olmayacak”
Eylem sırasında söz alan yurttaşların anlatımları ise tartışmanın ekonomik boyutunu ortaya koydu.
Bölge halkı için mesele yalnızca belirli bir alanın GES sahasına dönüşmesi değil. Tarım yapılan toprağın kaybedilmesi, hayvanların otlatıldığı meraların daralması ve kırsal üretimin sürdürülebilirliği doğrudan yaşam koşullarıyla bağlantılı.
Eylemde konuşan bir yurttaş, “Toprak anadır. Toprağımız olmazsa geleceğimiz olmayacak. Üretim olmazsa gelecek nesillere ne bırakacağız?” sözleriyle tepkisini dile getirdi. Bir başka yurttaş ise proje alanında ekip biçtiği arazisinin resmi kayıtlarda Hazine arazisi olarak göründüğünü, buna rağmen uzun yıllardır bu toprağı kullandığını ve arazisinin GES projesi kapsamına alındığını söyledi.
Şebinkarahisar’da bugün ortaya çıkan tablo, Türkiye’nin enerji politikası açısından da önemli bir tartışmayı beraberinde getiriyor: Yenilenebilir enerji yatırımları hangi alanlarda kurulacak ve enerji ihtiyacı ile tarımsal üretim, mera ve doğal yaşam alanları arasındaki denge nasıl kurulacak?
Çiftlik ve Avutmuş halkının yanıtı ise şimdilik açık:
Enerji üretimine değil, üretim yapılan toprağın enerji sahasına dönüştürülmesine itiraz ediyorlar.
Ve köylüler, iş makinelerinin tarlalara girmesiyle başlayan yeni sürecin ardından mücadeleyi sürdüreceklerini söylüyor.
- TB / ANKA, Evrensel, Yeni Şebinkarahisar Gazetesi, Giresun Öncü Gazetesi, Giresun Dergisi, TBMM Tutanakları
