Diyarbakır Şehir Hastanesi şantiyesinde Yapı Yol-İş üyesi 90 işçinin sendikalaşmalarının ardından işten çıkarıldığı belirtilirken, işçiler ücret kesintileri, düzensiz ödemeler ve çalışma koşullarına karşı direnişe geçti. Sendika işe iade ve tüm hakların ödenmesini isterken, işveren tarafı 90 işçinin topluca işten çıkarıldığı iddiasını reddediyor ve ücretlerin ödendiğini savunuyor.
Diyarbakır Kayapınar’da yapımı süren Şehir Hastanesi şantiyesinde işçi direnişi büyüyor. Yapı Yol-İş Sendikası, ana yüklenici Gürbağ İnşaat ile taşeron Hermet Mekanik bünyesinde çalışan 90 sendika üyesi işçinin işten çıkarıldığını duyurdu. İşçiler, sendikaya üye olmalarının ardından baskı gördüklerini, ücretlerinden kesintiler yapıldığını ve ödemelerin düzenli gerçekleştirilmediğini belirterek şantiye önünde ve içerisinde eylem başlattı.
Sendika temsilcileri, işçilerin anayasal örgütlenme hakkını kullandıkları için cezalandırıldığını savunurken, işçilerin talepleri arasında işe iade, kesilen ücretlerin ödenmesi ve çalışma koşullarının düzeltilmesi bulunuyor. Yapı Yol-İş, talepler karşılanıncaya kadar eylemin sürdürüleceğini açıkladı.
“Alın Terine Sahip Çıktıkları İçin İşten Çıkarıldılar”
Yapı Yol-İş Sendikası’ndan Eşref Ensarioğlu, işçilerin ücretlerine ve çalışma koşullarına ilişkin itirazlarının ardından işten çıkarıldığını belirtti. Ensarioğlu, sendika üyelerinin “alın terine ve gasp edilen ücretlerine sahip çıktıkları” için işten çıkarıldığını savunarak, işçilerin şantiye içerisinde direnişe başladığını söyledi.
Sendikanın açıklamasında Gürbağ İnşaat ve Hermet Mekanik’e çağrı yapılarak işçilerin işe iade edilmesi ve sendikal faaliyet nedeniyle uygulandığı belirtilen baskının sona erdirilmesi istendi.
Yerel basına yansıyan işçi anlatımlarında ise sorun yalnızca işten çıkarma ile sınırlı değil. İşçiler, ücretlerin zamanında yatırılmadığını, bazı ödemelerin elden yapıldığını, maaşlarından kesintiler uygulandığını ve izin ile rapor süreçlerinde baskı gördüklerini aktarıyor.
İşveren: “90 İşçinin Çıkarıldığı İddiası Doğru Değil”
Şantiyedeki gelişmelerin ardından işveren tarafının açıklaması ise sendikanın ve işçilerin anlatımından farklı.
Amida Haber’e konuşan şirket yetkilisi Nurbay Polat, yaklaşık 90 işçinin topluca işten çıkarıldığı iddiasını reddetti. Polat, işçilerin maaşlarının ayın 15’inde ödendiğini, diğer hak edişlerin de ay sonuna kadar ödendiğini belirterek, yaşanan sorunun ana firmadan değil alt firmadan kaynaklandığını savundu. Elden yapılması gereken ödemelerin de taşeron firmaya aktarıldığını ve ödeneceğini söyledi.
Böylece şantiyede iki farklı tablo ortaya çıkıyor.
Bir tarafta sendika ve işçiler, sendikalaşmanın ardından 90 kişinin işten çıkarıldığını, ücret kesintileri ve düzensiz ödemeler bulunduğunu söylüyor. Diğer tarafta ise işveren temsilcisi maaşların ödendiğini ve 90 kişinin işten çıkarıldığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını savunuyor.
Ücret Tartışması Sendikal Hakla Birleşti
İşçilerin anlattığı tabloya göre direnişin arka planında bir süredir devam eden ücret ve çalışma koşulları sorunu bulunuyor.
Amed Haber’in aktardığı işçi anlatımlarında, bazı çalışanların yaklaşık bir aydır ücretlerini alamadıkları, ücretlerden kesinti yapılacağı yönünde mesaj gönderildiği ve bunun üzerine işçilerin eyleme geçtiği belirtiliyor. Bir işçi, kendilerine “işinize gelmiyorsa çıkışınızı verebilirsiniz” denildiğini aktardı.
İşçiler, sorunların çözümü için Yapı Yol-İş Sendikası’na üye oldu. Sendikanın açıklamasına göre bu örgütlenmenin ardından işçilerin işten çıkarılmasıyla direniş başladı. Amed Haber de işçilerin sendikaya üye olmalarının ardından ana ve taşeron firma yönetimi tarafından iş akitlerinin feshedildiğinin ileri sürüldüğünü aktardı.
Bu nedenle şantiyedeki mücadele artık yalnızca ödenmeyen ücretler başlığında değil, aynı zamanda işçilerin örgütlenme hakkı üzerinden de yürütülüyor.
Milyarlarca Liralık Hastane, Güvencesiz İşçilik
Diyarbakır Şehir Hastanesi projesinin kendisi de uzun süredir kamuoyunun gündeminde.
Hastanenin ilk ihalesi 2021 yılında yaklaşık 1 milyar 93 milyon TL bedelle Limak Holding’e verildi. Artan maliyetler sonrasında şirketin tasfiye hakkını kullanmasının ardından proje yarım kaldı. Sağlık Bakanlığı daha sonra hastanenin tamamlanması için yeni bir ihale düzenledi ve iş yaklaşık 3 milyar 924 milyon TL bedelle Gürbağ firmasına verildi.
Bugün aynı projenin şantiyesinde çalışan işçiler ise ücretlerinin zamanında ödenmesi ve sendikal haklarının tanınması için eylem yapıyor.
Ortaya çıkan tablo, kamu yatırımlarının büyüklüğü ile bu yatırımları gerçekleştiren emeğin çalışma koşulları arasındaki mesafeyi yeniden gündeme getiriyor. Milyarlarca liralık bir hastane projesinin şantiyesinde çalışan işçiler, kendi ücretleri ve sendikal hakları için direnişe geçmek zorunda kalıyor.
Konu Meclis’e Taşındı
Şantiyedeki işçi eylemi Meclis gündemine de taşındı.
DEM Parti Diyarbakır milletvekilleri Adalet Kaya ve Serhat Eren, yaşananları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na yönelttikleri soru önergeleriyle gündeme getirdi. Kaya, işçilerin sendikalı oldukları için cezalandırıldığını ve şantiyede çeşitli hak gasplarına maruz bırakıldıklarını savundu.
Eren de 90 işçinin işten çıkarılması iddiasını Bakan Vedat Işıkhan’a sorarak, işçilerin sendikal örgütlenme hakkının ve çalışma koşullarının araştırılmasını istedi.
Böylece Diyarbakır Şehir Hastanesi şantiyesindeki mücadele, işçiler ile şirketler arasındaki bir uyuşmazlık olmaktan çıkarak Meclis gündemine taşınmış durumda.
Şantiyede Mücadele Sürüyor
Yapı Yol-İş, işten çıkarılan işçilerin işe alınmasını, ücret kesintilerinin sona erdirilmesini ve işçilerin tüm yasal haklarının ödenmesini talep ediyor. İşçiler ise talepleri karşılanıncaya kadar eylemlerini sürdüreceklerini belirtiyor.
Diyarbakır’daki direniş, Türkiye’de inşaat işçilerinin yıllardır karşı karşıya kaldığı taşeronlaşma, ücretlerin geciktirilmesi, kesintiler ve sendikal örgütlenme sorunlarını bir kez daha şantiye kapısının önüne taşıdı.
Bir tarafta milyarlarca liralık kamu yatırımı, diğer tarafta o yatırımı inşa eden 90 işçinin iş ve ücret mücadelesi var. Şantiyede yükselen ses ise oldukça açık: İşçiler yalnızca ücretlerini değil, örgütlenme haklarını da istiyor.
- TB / Evrensel, Amida Haber, Amed Haber, Güneydoğu Ekspres, Diyarbakır Söz, Yeni Yaşam, Mücadele Gazetesi, Diyarbakır Detay, Yapı Yol-İş Sendikası, Umut-Sen.
